Spółka akcyjna jest jedną z najpopularniejszych form organizacyjnych prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza takiej, która wymaga zaangażowania znacznych środków finansowych. Spółka akcyjna bowiem jest nie tylko formą prowadzenia działalności gospodarczej, ale i stanowi – w sprzyjających warunkach – sprawny mechanizm umożliwiający pomnażanie zainwestowanego w nią kapitału.

Akcje są majątkowymi prawami podmiotowymi, a treść tych praw umożliwia akcjonariuszowi partycypację w zyskach spółki i jej majątku oraz pośrednie (przede wszystkim poprzez wykonywanie prawa głosu) oddziaływanie na prowadzenie spraw spółki. Akcje zatem odzwierciedlają i chronią interes ekonomiczny akcjonariusza związany z jego inwestycją kapitałową.

Praca niniejsza, koncentrując się na problematyce akcji rozumianej jako prawo podmiotowe, stanowi rodzaj syntetycznego podsumowania dotychczasowych studiów Autora, których wyniki były już po części publikowane, przede wszystkim w Systemie Prawa Handlowego, pod redakcją prof. Stanisława Włodyki, a także w komentarzu do Kodeksu spółek handlowych, pod redakcją prof. Janusza Strzępki.

Rozdziały:

Rozdział I Akcje                                                                    1
1 Pojęcie akcji                                                                   1
11 Znaczenia terminu „akcja”                                              1
12 Prawo podmiotowe akcjonariusza                                     3
121 Uwagi ogólne                                                     3
122 Treść prawa podmiotowego                                     6
123 Prawo podmiotowe a obowiązek wniesienia wkładu       9
124 Powstanie prawa podmiotowego                               10
125 Podmiot uprawniony z akcji                                   14
1251 Akcjonariusze                                           14
1252 Akcjonariusz a założyciel                             15
1253 Współuprawnieni z akcji                             16
13 Akcja jako papier wartościowy                                        20
131 Cechy akcji jako papieru wartościowego                    20
132 Klasyfikacja akcji jako papierów wartościowych           21
133 Dokument akcji Forma i treść                                  23
1331 Forma dokumentu akcji                                23
1332 Treść dokumentu akcji                                25
1333 Wydanie dokumentu akcji                            27
134 Unieważnienie dokumentu akcji                               31
1341 Unieważnienie akcji a unieważnienie dokumentu akcji                                                    
1342 Unieważnienie dokumentów uszkodzonych, wadliwych, zniszczonych albo utraconych          32
1343 Unieważnienie dokumentów o nieaktualnej treści 35
2 Rodzaje akcji                                                                   36
21 Uwagi ogólne                                                             36
22 Akcje imienne i akcje na okaziciela                                  38
221 Uwagi ogólne                                                     38
222 Akcje imienne i księga akcyjna                                39
223 Akcje na okaziciela                                              46
23 Akcje zwykłe i uprzywilejowane                                     49
231 Akcje zwykłe                                                       49
232 Akcje uprzywilejowane                                         50
2321 Dopuszczalność uprzywilejowania akcji           50
2322 Akcje uprzywilejowane co do głosu                 55
2323 Akcje uprzywilejowane co do dywidendy          57
2324 Akcje nieme                                              57
2325 Akcje uprzywilejowane co do kwoty likwidacyjnej                                           60
233 Akcje „aportowe”                                                 61
234 Akcje własne                                                     65
2341 Zakaz nabywania (obejmowania) akcji własnych  65
2342 Dopuszczalność nabywania akcji własnych        67
2343 Sankcje nabycia (objęcia) akcji własnych wbrew zakazowi                                                

Rozdział II Uprawnienia akcjonariuszy                                      76
1 Uprawnienia akcjonariusza wchodzące w skład akcji                   76
11 Klasyfikacja uprawnień akcjonariuszy                               76
12 Uprawnienia majątkowe                                                 77
121 Prawo do dywidendy                                            77
1211 Prawo akcjonariusza do udziału w zysku spółki  77
1212 Wyliczenie dywidendy                                81
1213 Krąg osób uprawnionych do poboru dywidendy Dzień dywidendy                                      
1214 Termin wypłaty dywidendy Miejsce spełnienia świadczenia                                             
1215 Zaliczki dywidendowe                                  86
122 Prawo poboru                                                     89
1221 Istota prawa poboru                                   89
1222 Pozbawienie akcjonariuszy prawa poboru          90
1223 Wykonanie prawa poboru                             97
1224 Zapisy na akcje                                         99
1225 Subskrypcja                                            100
123 Uprawnienie do udziału w kwocie likwidacyjnej           102
1231 Pojęcie i przesłanki powstania uprawnienia do udziału w kwocie likwidacyjnej                   102
1232 Podział kwoty likwidacyjnej między akcjonariuszy 103
13 Uprawnienia korporacyjne                                              104
131 Uprawnienie do uczestniczenia w walnym zgromadzeniu  104
132 Prawo głosu na walnym zgromadzeniu                       107
1321 Pojęcie                                                  107
1322 Wyłączenie i ograniczenia prawa głosu             107
1323 Wykonywanie prawa głosu przez pełnomocnika  110
133 Prawo do informacji                                              111
1331 Udzielanie informacji przez spółkę                 111
1332 Odmowa udzielenia informacji                      115
134 Uprawnienie do zaskarżania uchwał                            116
1341 Uwagi wstępne                                         116
1342 Powództwo o uchylenie uchwały                    118
1343 Powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały  123
1344 Zagadnienia wspólne                                  125
135 Uprawnienie do wytoczenia powództwa odszkodowawczego na rzecz spółki                          127
2 Prawa mniejszości                                                             128
21 Pojęcie „praw mniejszości”                                            128
22 Rodzaje praw mniejszości                                              130
3 Uprawnienia przyznane akcjonariuszom osobiście                      137
31 Osobiste uprawnienia akcjonariuszy                                  137
32 „Złota” akcja                                                              141

Rozdział III Rozporządzanie akcją                                            143
1 Dobrowolne rozporządzanie akcją                                           143
11 Zagadnienia ogólne                                                     143
12 Zbywanie akcji                                                           143
121 Zbywalność akcji i jej ograniczenia                            143
122 Zbywanie akcji imiennych                                      152
123 Zbywanie akcji na okaziciela                                   155
124 Przeniesienie akcji w obrocie regulowanym                 157
125 Nabycie akcji od nieuprawnionego do rozporządzania     158
13 Obciążenie akcji ograniczonym prawem rzeczowym              159
131 Zagadnienia ogólne                                              159
132 Zastaw na akcji                                                  160
133 Użytkowanie akcji                                               164
134 Prawo głosu w przypadku zastawu i użytkowania          167
2 Przymusowe rozporządzenie akcją                                         169
21 Uwagi wstępne                                                           169
22 Sankcyjne unieważnienie akcji                                        170
221 Unieważnienie akcji nie w pełni opłaconych                 170
222 Wydanie nowych dokumentów akcji                          171
23 Przymusowy wykup akcji                                              173
231 Pojęcie przymusowego wykupu                               173
232 Przesłanki przymusowego wykupu                            175
233 Przeprowadzenie przymusowego wykupu                    179
234 Konstrukcja prawna nabycia akcji podlegających przymusowemu wykupowi                                    
24 Przymusowy odkup akcji                                               185
241 Pojęcie przymusowego odkupu                                185
242 Przesłanki przymusowego odkupu                             186
243 Przeprowadzenie przymusowego odkupu                      188

Rozdział IV Obowiązki akcjonariusza                                         190
1 Uwagi ogólne                                                                 190
2 Obowiązek wniesienia wkładu                                              192
21 Uwagi ogólne                                                             192
22 Wykonanie obowiązku wniesienia wkładów                         193
221 Wniesienie wkładów gotówkowych                          193
222 Wniesienie wkładów niepieniężnych                          194
23 Równomierność wpłat na akcje                                        197
24 Wezwanie do dokonania wpłat                                         197
25 Skutki niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku wniesienia wkładów                                                   
26 Zakaz zwrotu wkładów                                                 198
261 Uwagi ogólne                                                     198
262 Finansowanie przez spółkę nabywania (obejmowania) jej akcji                                                               
263 Zakaz wypłaty odsetek                                           202
264 Obowiązek zwrotu nienależnych świadczeń                 202
3 Obowiązek spełniania powtarzających się świadczeń niepieniężnych 204

Rozdział V Wygaśnięcie prawa podmiotowego                             208
1 Umorzenie akcji                                                                208
11 Istota i przyczyny umorzenia akcji                                     208
12 Przesłanki dopuszczalności umorzenia                               210
13 Rodzaje umorzenia                                                       212
14 Umorzenie dobrowolne                                                 212
15 Umorzenie przymusowe                                                 216
16 Umorzenie „automatyczne”                                            218
17 Wynagrodzenie za umorzenie akcji                                   219
18 Obniżenie kapitału zakładowego w związku z umorzeniem akcji 221
19 Chwila umorzenia akcji                                                 222
110 Świadectwa użytkowe                                                 222
2 Likwidacja spółki                                                             224
21 Uwagi wstępne                                                           224
22 Likwidacja spółki w organizacji                                        226
221 Zwrot wkładów na rzecz akcjonariuszy                       226
222 Postępowanie likwidacyjne                                     227
23 Likwidacja spółki właściwej                                           229
231 Rozwiązanie spółki                                              229
232 Postępowanie likwidacyjne                                     229
233 Zakończenie likwidacji                                         233