Jak prawidłowo, zgodnie z nowymi przepisami przeprowadzić procedurę budżetową (w tym opracować budżet, stworzyć i podjąć uchwałę budżetową, przeprowadzić jej wykonywanie), a także wprowadzić Wieloletnią Prognozę Finansową.

Poradnik przygotowany z uwzględnieniem nowych przepisów ustawy o finansach publicznych, która wprowadziła liczne, niejednokrotnie bardzo zasadnicze zmiany w dotychczasowym systemie prawnofinansowym JST.

W publikacji:
charakterystyka i konstrukcja Wieloletniej Prognozy Finansowej oraz procedura jej opracowywania i uchwalania
omówienie struktury uchwały budżetowej oraz zaproponowanie wzoru takiej uchwały (w kilku wariantach)
dług jednostki samorządu terytorialnego i deficyt budżetowy – regulacje prawne, konsekwencje przekroczenia wskaźnika
zagadnienia procedury budżetowej JST – opracowywanie oraz uchwalanie budżetu oraz reguły jego wykonywania z uwzględnieniem obszarów, które przysparzają wielu problemów praktycznych
sprawozdawczość finansowa JST oraz autoryzacja wykonania budżetu.

Rozdziały:

Rozdział I.
Wieloletnia prognoza finansowa jako formalna „wytyczna” konstrukcji budżetu
jednostki samorządu terytorialnego                     15
1. Uwagi wprowadzające – zakładana rola WPF i jej prawny charakter       15
(J.M. Salachna)
2. Zakres przedmiotowy ustaleń zawieranych w WPF w świetle uregulowań ustawowych                             18
(J.M. Salachna)
2.1. Elementy WPF – uwagi ogólne oraz możliwe warianty redakcji uchwały   18
2.2. Zakres WPF odnośnie do prognoz „budżetowych” oraz ich objaśnienia    20
2.3. Załącznik wieloletnich przedsięwzięć jako podstawowa i integralna część WPF                            21
2.4. Okres obejmowany WPF a prognoza kwoty długu             23
3. Wymogi zgodności wartości ujętych w WPF i w budżecie jednostki samorządu terytorialnego                        26
(J.M. Salachna)
4. Procedura uchwałodawcza w sprawie WPF                 28
(J.M. Salachna)
4.1. Kompetencje organów j.s.t. w zakresie opracowywania i uchwalania WPF   28
4.2. Opiniowanie projektu oraz uchwały w sprawie WPF (a także jej zmian) przez RIO – zakres, rola oraz skutki                  29
5. Wzory uchwał (i ich projektów) w sprawie WPF – przykłady         35
(E. Czołpińska)
5.1. Część tekstowa uchwały                       35
5.2. Załącznik przedsięwzięć wieloletnich                 45
6. Zmiany WPF – wybrane zagadnienia                    60
(J.M. Salachna)
6.1. Zmiany wydatków na realizację przedsięwzięć wieloletnich        60
6.2. Inne zmiany w WPF dokonywane przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego                  63

Rozdział II.
Uchwała budżetowa i jej konstrukcja                     65
1. Uchwała budżetowa – pojęcie, rola oraz podstawowe elementy        65
(J.M. Salachna)
1.1. Obowiązujące unormowania oraz dokonane zmiany i ich znaczenie     65
1.2. Budżet jako plan finansowy. Roczność budżetu i uchwały budżetowej oraz jej konsekwencje                        68
1.3. Prawny charakter aktu budżetowego                 71
1.4. Znaczenie uchwały budżetowej                    75
1.5. Zakres przedmiotowy uchwały budżetowej na tle regulacji u.f.p.
– uwagi ogólne i wstępne warianty konstrukcyjne             77
2. Zakres przedmiotowy uchwały budżetowej                78
(J.M. Salachna)
2.1. Ogólne przepisy uchwały budżetowej j.s.t.               78
2.1.1. Podstawowe uregulowania; typologia i funkcje przepisów ogólnych   78
2.1.2. Obligatoryjne przepisy ogólne uchwały budżetowej         82
2.1.3. Fakultatywne postanowienia w przepisach ogólnych uchwały budżetowej                          92
2.2. Budżet jednostki samorządu terytorialnego – wytyczne ustawowe w zakresie konstrukcji                        95
2.2.1. Dochody bieżące i majątkowe                  95
2.2.2. Wydatki bieżące i majątkowe                  99
2.2.3. Inne podziały dochodów i wydatków budżetowych         103
2.2.4. Rezerwy budżetowe                     105
2.3. Pozostała część uchwały budżetowej (ustawowo określone załączniki)    108
2.3.1. Uwagi ogólne                        108
2.3.2. Załącznik dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego                        109
2.3.3. Załącznik dochodów jednostek oświatowych oraz wydatków nimi finansowanych                     111
2.3.4. Załącznik przychodów i kosztów zakładów budżetowych      117
2.4. Zakaz „obładowywania” uchwały budżetowej              117
3. Wzory wariantów uchwał budżetowych jednostki samorządu terytorialnego   119
(E. Czołpińska)
3.1. Część tekstowa uchwały                      119
3.2. Załącznik dochodów                        156
3.3. Załącznik wydatków                        159
3.4. Załącznik dotacji                         162

Rozdział III.
Deficyt (nadwyżka) oraz dług jednostki samorządu terytorialnego
– zasady normatywne uwzględniane w uchwale budżetowej oraz WPF      163
1. Uregulowania dotyczące deficytu budżetowego               163
(J.M. Salachna)
1.1. Zasady ogólne                          163
1.2. Deficyt w sekcji bieżącej i majątkowej budżetu jednostki samorządu terytorialnego                           168
2. Uregulowania dotyczące długu                     172
(J.M. Salachna)
2.1. Nowe regulacje obowiązujące od 2014 roku, ale uwzględniane w prognozie długu od roku 2011, oraz ich konsekwencje         172
2.2. Szczególne zasady obliczania spłat zadłużenia członków związku jednostek samorządu terytorialnego                  180
2.3. Konsekwencje przekroczenia wskaźnika                183

Rozdział IV.
Procedura tworzenia budżetu jednostki samorządu terytorialnego        185
1. Uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego dotycząca procedury budżetowej                     185
1.1. Uwagi wprowadzające – dotychczasowe unormowania w zakresie uchwał proceduralnych                      185
(J.M. Salachna)
1.2. Aktualne unormowania zakresu uchwał organów stanowiących j.s.t. w zakresie procedury budżetowej                   186
(J.M. Salachna)
1.2.1. Charakterystyka dokonanych zmian regulacji           186
1.2.2. Zakres regulacji w uchwałach proceduralnych           187
1.3. Możliwe warianty uchwał proceduralnych – przykłady regulacji      189
(E. Czołpińska)
2. Opracowanie i przedłożenie projektu uchwały budżetowej lub projektu jej zmian                              201
(J.M. Salachna)
2.1. Wyłączność inicjatywy uchwałodawczej organu wykonawczego i jej konsekwencje                         201
2.2. Przedłożenie projektu uchwały budżetowej oraz innych dokumentów i materiałów                           203
2.3. Przekazanie informacji o planowanych kwotach jednostkom podległym   206
3. Prace nad przedłożonym przez organ wykonawczy projektem uchwały     209
(J.M. Salachna)
3.1. Uwagi ogólne. Opinia RIO o projekcie uchwały budżetowej        209
3.2. Zgłaszanie autopoprawek do projektu uchwały budżetowej
– problemy interpretacyjne                     212
3.3. Wprowadzanie zmian przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego                           213
4. Podejmowanie uchwały budżetowej                   220
(J.M. Salachna)
4.1. Termin podjęcia uchwały – obowiązujące zasady oraz ich konsekwencje   220
4.2. Zasady głosowania w odniesieniu do podejmowania uchwały budżetowej  224
5. Ogłaszanie i wejście w życie uchwały budżetowej              226
(J.M. Salachna)
6. Procedury szczególne                         227
(J.M. Salachna)
6.1. Uchwalanie prowizorium budżetowego jednostki samorządu terytorialnego 227
6.2. Zastępcze ustalenie budżetu przez RIO                229

Rozdział V.
Procedura wykonywania uchwały budżetowej jednostki samorządu terytorialnego 231
1. Uwagi wprowadzające. Opracowanie dokumentów „wykonawczych”     231
(J.M. Salachna)
2. Ustawowe zasady gospodarki finansowej                 238
(A. Ostrowska)
2.1. Zasady gospodarowania środkami publicznymi            238
2.2. Zasady gospodarki finansowej obowiązujące w toku wykonywania budżetu j.s.t                           245
3. Dotowanie z budżetu jednostki samorządu terytorialnego           252
(A. Ostrowska)
3.1. Uwagi wprowadzające. Istota wydatku dotacyjnego           252
3.2. Klasyfikacje dotacji udzielanych z budżetu jednostek samorządu terytorialnego                           258
3.3. Udzielanie dotacji podmiotom sektora finansów publicznych       261
3.4. Udzielanie dotacji podmiotom spoza sektora finansów publicznych     270
3.4.1. Dotacje dla organizacji pozarządowych              270
3.4.2. Dotacje dla niepublicznych szkół i przedszkoli           275
3.4.3. Dotacje dla pozostałych podmiotów spoza sektora finansów publicznych                     278
3.5. Wzory uchwał dotacyjnych                     282
3.5.1. Wzór uchwały w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych               282
3.5.2. Wzór uchwały w sprawie udzielenia pomocy finansowej innej j.s.t  291
3.5.3. Wzór uchwały w sprawie ustalenia stawki jednostkowej dotacji przedmiotowej dla zakładu budżetowego            292
4. Dokonywanie zmian w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego 293
(J.M. Salachna)
4.1. Uwagi wprowadzające – charakterystyka ogólna dokonywanych zmian i ich klasyfikacje                         293
4.2. Zmiany dokonywane przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego na mocy upoważnień ustawowych            295
4.3. Zmiany dokonywane przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego na mocy upoważnienia udzielonego przez organ stanowiący  301
5. Zawieranie umów w związku z realizacją budżetu – wybrane zagadnienia   306
5.1. Czynności prawne dotyczące zobowiązań o charakterze dłużnym      306
(J.M. Salachna)
5.2. Umowy w sprawie udzielenia dotacji                 312
(A. Ostrowska)
5.3. Zaciąganie zobowiązań przez kierowników jednostek budżetowych
– charakterystyka ogólna                      316
(J.M. Salachna)
6. Instytucje blokowania oraz wygasania (niewygasania) wydatków budżetowych  318
(J.M. Salachna)

Rozdział VI.
Wybrane elementy sprawozdawczości jednostek samorządu terytorialnego oraz autoryzacja wykonania budżetu                    325
1. Akty prawne regulujące zasady sporządzania sprawozdań przez j.s.t. i jej jednostki organizacyjne – uwagi ogólne                325
(E. Czołpińska)
2. Sprawozdawczość budżetowa                      327
(E. Czołpińska)
2.1. Zakres podmiotowy i przedmiotowy rozporządzenia w sprawie sprawozdawczości budżetowej                    327
2.2. Ogólne zasady sporządzania i przekazywania sprawozdań budżetowych   328
2.2.1. Plan i wykonanie                       328
2.2.2. Agregowanie danych w sprawozdaniach             329
2.2.3. Sposoby, formy i terminy przekazywania sprawozdań        330
2.3. Omówienie sprawozdań budżetowych                 333
2.3.1. Sprawozdanie Rb-27S miesięczne/roczne z wykonania planu dochodów budżetowych jednostki samorządu terytorialnego    333
2.3.2. Sprawozdanie Rb-PDP roczne z wykonania dochodów podatkowych gminy/miasta na prawach powiatu                340
2.3.3. Sprawozdanie Rb-27ZZ kwartalne z wykonania planu dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami                          342
2.3.4. Sprawozdanie Rb-28S miesięczne/roczne z wykonania planu wydatków budżetowych jednostki samorządu terytorialnego     346
2.3.5. Sprawozdanie Rb-50 kwartalne o dotacjach/wydatkach związanych z wykonywaniem zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami                          348
2.3.6. Sprawozdanie Rb-NDS kwartalne o nadwyżce/deficycie jednostki samorządu terytorialnego                   349
2.3.7. Sprawozdanie Rb-30S półroczne/roczne z wykonania planówfinansowych samorządowych zakładów budżetowych        351
2.3.8. Sprawozdanie Rb-34S półroczne/roczne z wykonania dochodów i wydatków na rachunku, o którym mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o finansach publicznych                    354
2.3.9. Sprawozdanie Rb-ST roczne o stanie środków na rachunkach bankowych jednostek samorządu terytorialnego          354
2.3.10. Sprawozdanie Rb-WSa roczne o wydatkach strukturalnych poniesionych przez jednostki samorządu terytorialnego       355
2.3.11. Sprawozdanie Rb-ZPPP o stanie zobowiązań z tytułu umów partnerstwa publiczno-prywatnego               358
3. Sprawozdania jednostek sektora finansów publicznych w zakresie operacji finansowych                             358
(E. Czołpińska)
3.1. Zasady sporządzania sprawozdań                   358
3.2. Formy sprawozdań oraz terminy i sposoby ich przekazywania      360
3.3. Omówienie rodzajów sprawozdań                  362
3.3.1. Sprawozdanie Rb-Z o stanie zobowiązań według tytułów dłużnych oraz poręczeń i gwarancji i Rb-N o stanie należności oraz wybranych aktywów finansowych                     362
3.3.2. Układ przedmiotowy sprawozdania Rb-Z o stanie zobowiązań według tytułów dłużnych oraz poręczeń i gwarancji        366
3.3.3. Zakres przedmiotowy sprawozdania Rb-N o stanie należności oraz wybranych aktywów finansowych              372
3.3.4. Sprawozdanie Rb-ZN kwartalne o stanie zobowiązań oraz należności Skarbu Państwa z tytułu wykonywania przez jednostki samorządu terytorialnego zadań zleconych                379
3.3.5. Sprawozdanie Rb-UZ roczne uzupełniające o stanie zobowiązań według tytułów dłużnych oraz Rb-UN roczne uzupełniające o stanie należności z tytułu papierów wartościowych wg wartości księgowej                          380
4. Informacje oraz sprawozdania z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego                            382
(J.M. Salachna)
4.1. Informacja o przebiegu wykonania budżetu za I półrocze         382
4.2. Roczne sprawozdanie o realizacji budżetu               387
5. Rozliczanie organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego z wykonania budżetu                         395
(J.M. Salachna)
5.1. Rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania. Rola komisji rewizyjnej    395
5.2. Uchwała w przedmiocie absolutorium                 398

Bibliografia                               405