Ekonomia dla prawników i nie tyko to nowoczesny podręcznik zawierający podstawy mikro i makroekonomii oraz zarys wiedzy dotyczącej funkcjonowania gospodarki narodowej, międzynarodowych ugrupowań integracyjnych i gospodarki światowej. Jego nowatorskim elementem jest rozdział przedstawiający podstawy ekonomicznej teorii prawa i związków ekonomii z innymi naukami. Poza elementarnymi zagadnieniami Czytelnik może w nim znaleźć elementy zaawansowanej wiedzy ekonomicznej.
Książka jest przeznaczona dla studentów prawa. Może być też wykorzystana na innych kierunkach nauk społecznych. Korzystać z niej mogą wszyscy, którzy chcą wzbogacić swą wiedzę z zakresu naukowych podstaw funkcjonowania współczesnej gospodarki.
Autorzy są pracownikami naukowymi Wydziału Nauk Ekonomicznych oraz Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, specjalistami z zakresu nauk ekonomicznych.

Rozdziały:

Rozdział 1. SPOŁECZNY PROCES GOSPODAROWANIA A EKONOMIA
(Jerzy Wilkin)                           17
1.1. Potrzeby człowieka i możliwości ich zaspokajania                 17
1.2. Gospodarowanie, ekonomizacja działał ludzkich i nauka o gospodarowaniu       22
1.3. Społeczne ramy gospodarowania                       24
1.4. System gospodarczy i systemowe uwarunkowania procesów ekonomicznych      25
Literatura uzupełniajaca                            29
Pytania kontrolne do rozdziału                          29
Rozdział 2. JAK EKONOMIŚCI ANALIZUJĄ PROCES GOSPODAROWANIA
PODSTAWY METODOLOGICZNE EKONOMII (Jerzy Wilkin)      30
2.1. Ekonomia jako nauka                           30
2.2. Modelowe odwzorowywanie rzeczywistoEci gospodarczej              32
2.3. Rozszerzanie się zakresu badał ekonomicznych i wykorzystania teorii ekonomicznych  36
2.4. Ekonomia pozytywna i normatywna                      38
2.5. Ekonomia a polityka ekonomiczna                      40
2.6. Klasyłikacja narzędzi analizy ekonomicznej                   42
Literatura uzupełniajaca                            43
Pytania kontrolne do rozdziału                          44
Rozdział 3. RYNEK I GŁÓWNE ZASADY JEGO FUNKCJONOWANIA
(Marek Bednarski)                         45
3.1. Istota rynku                               45
3.2. Popyt rynkowy                              50
3.3. Podaż rynkowa                              52
3.4. Równowaga rynkowa                           54
3.5. Cenowa elastycznoEć popytu                         58
3.6. Cenowa elastycznoEć podaży                         60
Literatura uzupełniajaca                            62
Pytania kontrolne do rozdziału                          62
Rozdział 4. WYBRANE ZAGADNIENIA TEORII PRZEDSIĘBIORSTWA
(Zbigniew Wiszniewski)                       63
4.1. Pojęcie i cechy                             63
4.2. Formy własności i organizacji                        65
4.3. Zależność pryncypał–agent                         67
4.4. Cele działania przedsiębiorstw                       68
4.5. łunkcje przedsiębiorstw                          69
4.6. Strategia i planowanie                           70
4.7. Zasoby produkcyjne                           71
4.8. łinanse przedsiębiorstw                          72
4.9. Produkcja                               73
4.10. Produkcja w długim okresie                        77
4.11. Dobór struktury produkcji                         79
4.12. Systemy produkcji wyrobów                        81
4.13. Koszty okazji                              83
4.14. Koszty własne produkcji                          84
4.15. Krótkookresowa analiza kosztów                      86
4.16. Długookresowe krzywe kosztów                       88
4.17. Wybór nakładów przez łirmę                        90
4.18. Próg rentownoEci                            92
4.19. Ocena wyników przedsiębiorstwa                      94
4.20. Wybór międzyokresowy                          97
4.21. Rozwój teorii firmy                            99
Literatura uzupełniajaca                            100
Pytania kontrolne do rozdziału                          100
Rozdział 5. SEKTOR PUBLICZNY W GOSPODARCE (Joanna Siwiłska)      101
5.1. Co to jest sektor publicznył                         101
5.2. Ekonomiczne uzasadnienie interwencji pałstwa w gospodarkę           102
5.2.1. Dobra publiczne                           106
5.2.2. Efekty zewnętrzne                          108
5.2.3. Niedoskonała konkurencja                       108
5.2.4. Niedoskonała informacja                        109
5.2.5. Cykl koniunkturalny                         111
5.3. Polityka społeczna                            112
5.4. Koszty interwencji publicznej — zawodność państwa               114
5.5. AktywnoEć pałstwa i wzrost gospodarczy                    116
5.6. Sektor publiczny w przyszłoEci: globalizacja                   121
Literatura uzupełniajaca                            125
Pytania kontrolne do rozdziału                          125
Rozdział 6. TEORIA ZACHOWANIA KONSUMENTA (Tomasz Żylicz)        126
6.1. Prełerencje konsumenckie, koszyk dóbr i usług, racjonalność            127
6.2. Ograniczenie budżetowe, walrasowskie zbiory konsumpcyjne; równowaga konsumenta a optymalność                         130
6.3. Ujawnianie prełerencji na rynku                       132
6.4. Czynniki wpływajace na popyt konsumenta                   135
6.5. Dobra i usługi nierynkowe; różne rodzaje wartości                138
Literatura uzupełniajaca                            140
Pytania kontrolne do rozdziału                          140
Rozdział 7. STRUKTURA RYNKÓW A ZACHOWANIE PODMIOTÓW
(Tomasz Żylicz)                           141
7.1. Zasada optymalizacji (racjonalnoEci) działania                  141
7.2. Horyzont czasowy analizy i klasyłikacja kosztów                 143
7.3. Równowaga na rynku zmonopolizowanym                   145
7.4. Równowaga Nasha                            147
7.5. Konkurencja na rynku pracy                         154
Literatura uzupełniajaca                            156
Pytania kontrolne do rozdziału                          156
Rozdział 8. RYNKI łINANSOWE (Wojciech Grabowski)               157
8.1. Aktywa, zobowiazania, kapitał własny                     157
8.2. Przepływy kapitałowe, stopy zwrotu                     159
8.3. Stopy procentowe                            160
8.4. Wartość pieniadza w czasie                         162
8.5. Projekty inwestycyjne                           163
8.6. Akcje i obligacje                             163
8.7. Wycena papierów wartościowych                      164
8.7.1. Wycena obligacji. RentownoEć                     165
8.7.2. Wycena akcji. CAPM                         165
8.8. Rynki łinansowe                             167
8.8.1. Rynki giełdowe i pozagiełdowe. Rynki pierwotne i wtórne          167
8.8.2. Rynki pieniężne i kapitałowe                      168
8.9. Rodzaje transakcji łinansowych. Krótka sprzedaż                168
8.10. Ceny rynkowe instrumentów łinansowych                   169
8.11. Instrumenty pochodne                           171
8.11.1. Rynki terminowe                          171
8.11.2. Swapy                              172
8.11.3. Opcje                              173
8.11.4. Pochodne kredytowe                        174
8.11.5. WielkoEć rynku instrumentów pochodnych                174
8.12. Uwagi kołcowe                             175
Literatura uzupełniajaca                            175
Pytania kontrolne do rozdziału                          175
Rozdział 9. Zł
RÓDŁA I KORZYŚCI Z WYMIANY MIcDZYNARODOWEJ
(Jan Jakub Michałek)                        176
9.1. Handel Ewiatowy i krzywa możliwoEci produkcyjnych               176
9.2. Równowaga ogólna w gospodarce zamkniętej i otwartej              180
9.3. Klasyczna teoria Davida Ricardo                       183
9.4. Neoklasyczna teoria handlu międzynarodowego                 186
9.5. Nowa teoria handlu międzynarodowego                    192
Literatura uzupełniajaca                            200
Pytania kontrolne do rozdziału                          201
Rozdział 10. PRZESŁANKI I KONSEKWENCJE PROTEKCJONIZMU
HANDLOWEGO (Jan Jakub Michałek)                202
10.1. Skutki stosowania ceł importowych                      202
10.2. Pozataryłowe instrumenty polityki handlowej                  210
10.3. Inne przyczyny stosowania protekcjonizmu                   217
10.4. Regulacje międzynarodowej polityki handlowej                 220
Literatura uzupełniajaca                            225
Pytania kontrolne do rozdziału                          225
Rozdział 11. ELEMENTY TEORII INTEGRACJI GOSPODARCZEJ:
MIKROEKONOMIA INTEGRACJI (Katarzyna Śledziewska)       226
11.1. Definicja integracji gospodarczej                       227
11.2. Etapy integracji gospodarczej                        227
11.2.1. Prełerencyjne układy handlowe                 227
11.2.2. Streła wolnego handlu                     228
11.2.3. Unia celna                         229
11.2.4. Wspólny rynek                        229
11.2.5. Unia gospodarcza                       231
11.2.6. Unia monetarna                       231
11.3. Mikroekonomia integracji                         232
11.3.1. Neoklasyczna teoria integracji                  232
11.3.1.1. WejEcie do obszaru unii celnej kraju małego         234
11.3.1.2. Unia celna między dwoma małymi krajami         236
11.3.2. Nowoczesne teorie integracji gospodarczej             237
11.3.2.1. KorzyEci skali                     237
11.3.2.2. Redukcja siły monopolu                 242
11.3.2.3. Zmniejszenie nieefektywności menedżerskiej         243
11.4. Integracja gospodarcza w praktyce                      244
11.4.1. Przykłady ugrupował integracyjnych               244
11.4.2. Historia integracji gospodarczej w Europie             247
11.4.2.1. Powstanie unii celnej                  248
11.4.2.2. Powstanie wspólnego rynku               248
11.4.2.3. Powstanie Unii Gospodarczo-Walutowej          249
11.4.3. Streła wolnego handlu dla artykułów przemysłowych między
Polska a Wspólnotami Europejskimi                249
Literatura uzupełniajaca                            251
Pytania kontrolne do rozdziału                          251
Rozdział 12. GOSPODARKA W UJcCIU MAKROEKONOMICZNYM
(Urszula Sztanderska)                       252
12.1. Makroekonomiczny opis gospodarki                     253
12.1.1. Regulacja rynkowa w obrębie sektora prywatnego          253
12.1.2. Rzad w gospodarce rynkowej                  254
12.1.3. Gospodarka otwarta                      257
12.1.4. Bank centralny w gospodarce otwartej               258
12.2. Mechanizm działania gospodarki w długim i krótkim okresie            260
12.2.1. Długi okres                         260
12.2.2. Krótki okres                         262
12.3. Mierzenie podstawowych ełektów makroekonomicznych             265
12.3.1. Produkt, inwestycje, oszczędnoEci                265
12.3.2. Bezrobocie                         269
12.3.3. Inflacja                           270
12.3.4. Równowaga zewnętrzna                    270
12.4. Zależności podstawowych wielkości makroekonomicznych            271
12.4.1. Prawo Okuna                        271
12.4.2. Krzywa Phillipsa                       273
Literatura uzupełniajaca                            276
Pytania kontrolne do rozdziału                          276
Rozdział 13. łLUKTUACJE GOSPODARCZE (Urszula Sztanderska)         277
13.1. Zagregowana podaż i zagregowany popyt                   278
13.2. Czynniki kształtujace agregatowa podaż w krótkim czasie             280
13.3. Determinanty agregatowego popytu                      284
13.3.1. Analiza wydatków                         284
13.3.2. Model IS-LM                           291
13.3.3. Rola polityki łiskalnej i monetarnej w kształtowaniu popytu agregatowego                        294
13.4. Szoki makroekonomiczne i polityka stabilizacji w zamkniętej gospodarce       300
13.5. Wahania produkcji                            303
Literatura uzupełniajaca                            305
Pytania kontrolne do rozdziału                          305
Rozdział 14. POLITYKA FISKALNA (Urszula Sztanderska)             306
14.1. Budżet, deficyt, dług publiczny                       306
14.2. Polityka fiskalna a koniunktura                       310
14.2.1. Ekspansywna polityka fiskalna a produkcja                310
14.2.2. Automatyczna stabilizacja koniunktury                 312
14.3. Makroekonomiczne cele polityki łiskalnej a równowaga budżetowa         314
14.4. Finansowanie dełicytu budżetowego i jego konsekwencje             317
Literatura uzupełniajaca                            320
Pytania kontrolne do rozdziału                          320
Rozdział 15. PIENINDZ, BANK CENTRALNY I POLITYKA MONETARNA
(Władysław Baka)                         321
15.1. Pieniadz                                322
15.1.1. Geneza i ewolucja pieniadza                     322
15.1.2. Rodzaje i formy pieniadza                      326
15.1.3. funkcje pieniadza                         327
15.2. Pieniadz a inflacja                             328
15.2.1. Podstawowe modele podaży i popytu na pieniadz             329
15.2.2. Inflacja — przyczyny i skutki                     331
15.3. Pomiar i proces kreacji pieniadza w systemie bankowym             334
15.3.1. Agregaty monetarne                         334
15.3.2. Proces kreacji pieniadza w systemie bankowym              336
15.4. Bank centralny jako podmiot polityki pieniężnej                 339
15.4.1. Rys historyczny                          339
15.4.2. Podstawowe cele i łunkcje banku centralnego               340
15.4.3. Przesłanki niezależności banku centralnego                343
15.4.4. Cechy i zakres niezależnoEci banku centralnego              344
15.5. Podstawowe założenia i cele polityki pieniężnej                 346
15.5.1. Założenia polityki pieniężnej                     346
15.5.2. Alternatywne cele polityki pieniężnej                  349
15.5.3. Kanały transmisji impulsów polityki pieniężnej              352
15.6. Narzędzia realizacji polityki pieniężnej                    354
15.6.1. Narzędzia administracyjne                      354
15.6.2. Rełinansowanie banków                       354
15.6.3. Operacje otwartego rynku                      356
15.6.4. Kształtowanie stóp procentowych banku centralnego            357
15.6.5. DziałalnoEć inłormacyjno-perswazyjna                 359
Aneks. Strategia polityki pieniężnej                        359
Literatura uzupełniajaca                            362
Pytania kontrolne do rozdziału                          362
Rozdział 16. SKUTECZNOŚĆ POLITYKI MAKROEKONOMICZNEJ
WWARUNKACH GOSPODARKI OTWARTEJ (Michał Brzozowski)   363
16.1. Eksport netto i kurs walutowy                        363
16.1.1. Tożsamość rachunku dochodu narodowego w gospodarce otwartej    364
16.1.2. Determinanty eksportu netto                   366
16.1.3. Determinanty realnego kursu walutowego             368
16.2. Polityka makroekonomiczna w warunkach w pełni giętkich cen           370
16.2.1. Równowaga na rynku łunduszy pożyczkowych w gospodarce otwartej   370
16.2.2. Długookresowe skutki polityki łiskalnej w gospodarce otwartej     374
16.3. Polityka makroekonomiczna w warunkach stałych cen              378
16.3.1. Polityka makroekonomiczna przy stałych cenach i płynnym kursie walutowym                  379
16.3.1.1. Polityka fiskalna przy stałych cenach i płynnym kursie walutowym                      379
16.3.1.2. Polityka pieniężna przy stałych cenach i płynnym kursie
walutowym                      382
16.3.2. Polityka makroekonomiczna przy stałych cenach i sztywnym kursie walutowym                         384
16.3.2.1. Polityka fiskalna przy stałych cenach i sztywnym kursie walutowym              385
16.3.2.2. Polityka pieniężna przy stałych cenach i sztywnym kursie walutowym                      387
16.3.3. Skutki dewaluacji                       389
Literatura uzupełniajaca                            391
Pytania kontrolne do rozdziału                          391
Rozdział 17. WZROST I ROZWÓJ GOSPODARCZY (Antoni Moskwa)       392
17.1. Terminologia                              393
17.2. Lekcja historii                              397
17.3. Czynniki wzrostu gospodarczego                      399
17.3.1. Zasoby naturalne                       399
17.3.2. Czynniki osobowe                      400
17.3.3. Kapitał jako czynnik wzrostu i rozwoju gospodarczego        404
17.4. Modele wzrostu gospodarczego                       413
17.5. Czynniki instytucjonalno-prawne                      416
17.6. Wzrost gospodarczy a dobrobyt                       418
17.7. Strategia polityki stymulujacej wzrost i rozwój gospodarczy            419
Literatura uzupełniajaca                            420
Pytania kontrolne do rozdziału                          420
Rozdział 18. GOSPODARKA ŚWIATOWA (Włodzimierz Siwiłski)          421
18.1. Gospodarka światowa i globalizacja                     421
18.2. Rozwój procesów globalizacji                        423
18.3. Cechy współczesnej globalnej gospodarki Ewiatowej               426
18.4. Zagrożenia globalnej gospodarki Ewiatowej                  429
Literatura uzupełniajaca                            437
Pytania kontrolne do rozdziału                          437
Rozdział 19. TRANSFORMACJE I PROBLEMY Z NIMI ZWINZANE
(Jerzy Kleer)                           438
19.1. Świat współczesny jako świat różnych cywilizacji                439
19.2. Świat współczesny jako jedność oraz sprzeczność różnych cywilizacji        441
19.2.1. Czynniki konsolidujace Ewiat                     441
19.2.2. Czynniki różnicujace świat                      442
19.3. Świat jako obszar stałych transłormacji                    443
19.4. Trzy podstawowe rodzaje współczesnych transłormacji              445
19.5. Więe między cywilizacjami a transłormacjami                 446
19.6. Czym jest transłormacja systemował                     447
19.7. Transłormacja jako proces wieloaspektowy                  448
19.8. Modele przejęcia do gospodarki rynkowej                   452
19.9. Pułapki przejEcia                            453
19.10. Instytucje                               455
19.11. Kryzys transłormacyjny                          457
19.12. Zamiast podsumowania                          458
Literatura uzupełniajaca                            460
Pytania kontrolne do rozdziału                          460
Rozdział 20. EKONOMIA A INNE NAUKI SPOŁECZNE
(Katarzyna Metelska-Szaniawska)                   461
20.1. Ekonomia a nauki polityczne                        462
20.2. Ekonomia a prawo                            466
20.3. Ekonomia a socjologia                           467
20.4. Ekonomia a psychologia                          470
20.5. Zwiazki ekonomii z innymi naukami                     475
20.6. Podsumowanie                              479
Literatura uzupełniajaca                            481
Pytania kontrolne do rozdziału                          481
Rozdział 21. WPROWADZENIE DO EKONOMICZNEJ ANALIZY PRAWA
(LAW AND ECONOMICS) (Rałał T. Stroiłski)             482
21.1. WiadomoEci wstępne                           482
21.1.1. Poczatki kierunku ekonomicznej teorii prawa i jego główni przedstawiciele   482
21.1.2. Podstawowe założenia ekonomicznej analizy prawa            484
21.1.3. Ogólna ocena kierunku                       485
21.2. Porzadek organizowany prawnie a porzadek organizowany prywatnie         485
21.2.1. Porzadek organizowany prawnie a koniecznoEć przełamania bariery kosztów transakcyjnych porzadku organizowanego prywatnie            485
21.2.2. Konstytucja i prawo konstytucyjne                   490
21.2.3. Ekonomiczna teoria tworzenia prawa przez organy władzy a organizacja grup interesów                     492
21.2.4. Głosowanie wyborców jako łorma wymiany rynkowej           494
21.3. Prawo własności a uprawnienia własnościowe                  497
21.3.1. Ekonomiczne uzasadnienie powstania prawa własności oraz jego funkcje                          497
21.3.2. Własność prywatna i publiczna                    499
21.3.3. Alokacja prawa własności — twierdzenie Coase’a i koszty transakcyjne     501
21.3.4. Ochrona praw podmiotowych                     505
21.4. Prawo zobowiazał (prawo o kontraktach i odpowiedzialność deliktowa)        508
21.4.1. Prawo o kontraktach                        508
21.4.1.1. Ekonomiczne uzasadnienie prawa o kontraktach          508
21.4.1.2. Negocjacje, zawarcie i wykonanie umowy            510
21.4.1.3. OdpowiedzialnoEć z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiazania umownego                   514
21.4.2. OdpowiedzialnoEć deliktowa w ujęciu ekonomicznym         517
21.4.2.1. Delikt jako prawna łorma negatywnych ełektów ekonomicznych    517
21.4.2.2. Ełektywny poziom odpowiedzialności deliktowej          518
21.4.2.3. Zasady odpowiedzialnoEci odszkodowawczej              519
21.5. O pożytkach dla prawników z nauki ekonomii i dla ekonomistów z nauki prawa    524
Literatura uzupełniajaca                            524
Pytania kontrolne do rozdziału                          525
SKOROWIDZ PRZEDMIOTOWY                       527