Etyka menedżera – społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa.

Początkowo powiązana z normami etycznymi, po serii bankructw znanych firm społeczna odpowiedzialność jest widziana w gospodarce globalnej jako jeden z najistotniejszych elementów zarządzania, warunkujących stabilizację i rozwój przedsiębiorstwa.

Zagadnienia te, do niedawna uważane w Polsce za nieistotne, obecnie szczególnie wraz z przystąpieniem do Unii Europejskiej, wchodzą do kanonu wiedzy i życia codziennego polskiego menedżera.

Niniejsza praca jest pierwszą na polskim rynku tak kompetentnie i szeroko opisującą problematykę społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstwa.

Podręcznik przygotowany specjalnie dla polskiego odbiorcy. Uwzględnia nowe prawa, związane z wejściem Polski do Unii Europejskiej. Został napisany przystępnym językiem. Zawiera indeks rzeczowy i bogatą bibliografię.

Rozdziały:

Rozdział 1. Społeczna odpowiedzialność korporacji: aspekt historyczny i teoretyczny 13
1.1. Charakter prawny korporacji 13
1.2. Społeczna odpowiedzialność biznesu – rys historyczny 15
1.3. Argumenty przeciwko społecznej odpowiedzialności 18
1.4. Argumenty na rzecz społecznej odpowiedzialności 21

Rozdział 2. Podstawowe modele społecznej odpowiedzialności 28
2.1. Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa – ujęcie współczesne 28
2.2. Modele społecznej odpowiedzialności: after profit i before profit obligation 29
2.2.1. Model after profit obligation 29
2.2.2. Model before profit obligation 31
2.3. Modele determinujące społecznie odpowiedzialne zachowanie przedsiębiorstw 35
2.4. Rodzaje postaw i reakcji społecznych przedsiębiorstw 41
2.5. Koncepcja interesariuszy (stakeholders) jako podstawa interpretacji społecznej odpowiedzialności 43
2.5.1. Pojęcie i rodzaje interesariuszy 43
2.5.2. Podstawowe aspekty koncepcji interesariuszy 50

Rozdział 3. Odpowiedzialne zarządzanie korporacją: ujęcie wąskie i szerokie 53
3.1. Kontrola i nadzór nad przedsiębiorstwem (Corporate Governance) 53
3.2. Kontrola i nadzór korporacyjny w szerokim ujęciu 56
3.3. Rodzaje i ogólna charakterystyka wybranych systemów kontroli i nadzoru korporacyjnego 61
3.3.1. Charakterystyka modelu zewnętrznego (anglosaskiego) 62
3.3.2. Charakterystyka modelu wewnętrznego (niemieckiego) 66

Rozdział 4. Władanie przedsiębiorstwem: odpowiedzialność wobec akcjonariuszy a odpowiedzialność wobec interesariuszy 68
4.1. Nadzór właścicielski: odpowiedzialność w stosunku do akcjonariuszy 68
4.1.1. Istota nadzoru właścicielskiego 68
4.1.2. Struktura i kompetencje organów zarządzających spółką w modelu anglosaskim 71
4.1.3. Charakterystyka modelu dwupoziomowego (dualistycznego) 76
4.2. Reforma władania korporacyjnego – w kierunku odpowiedzialności wobec interesariuszy 80

Rozdział 5. Zarządzanie interesariuszami w systemie zarządzania strategicznego przedsiębiorstwem 88
5.1. Identyfikacja interesariuszy przedsiębiorstwem 89
5.2. Identyfikacja interesów i oczekiwań interesariuszy 89
5.3. Wybór strategii i działań koniecznych do jej realizacji 91
5.4. Projektowanie polityki społecznej w procesie zarządzania strategicznego korporacją 95
5.5. Proces zarządzania strategicznego 99
5.5.1. Analiza otoczenia 100
5.5.2. Formułowanie celów 103
5.5.3. Formułowanie i ocena strategii 105
5.5.4. Wprowadzenie strategii w życie 106
5.5.5. Kontrola realizacji strategii 108

Rozdział 6. Etyka w zarządzaniu przedsiębiorstwem 113
6.1. Uwarunkowania etyki osobistej 113
6.2. Przywództwo etyczne – sylwetki moralne menedżerów (kierowników) 117
6.3. Modele kierowania 119
6.4. Relacje między etyką osobistą a etyką organizacji 122
6.5. Kultura organizacyjna jako wyznacznik norm i wartości organizacyjnych 124
6.6. Wartości moralne w kulturze 128

Rozdział 7. Instytucjonalizacja etyki w zarządzaniu 131
7.1. Misja, wizja i strategia przedsiębiorstwa 132
7.2. Struktury i procedury organizacyjne 135
7.3. Polityka społeczna i programy etyczne 138
7.4. Kodeksy etyczne i standardy profesjonalne 139
7.5. Szkolenia etyczne 142
7.6. Etyczny wymiar procesu podejmowania decyzji 143
7.6.1. Podejście normatywne 144
7.6.2. Systemy etyczne jako podstawa i uzasadnienie wyborów 145
7.6.3. Testy etyczne jako podstawa decyzji etycznych 146
7.7. Skuteczne komunikowanie się – polityka otwartych drzwi 149
7.8. Nagradzanie respektujących i karanie łamiących obowiązujące standardy etyczne 150
7.9. Kontrola etyczna 151
7.9.1. Rzecznik – rady – komitety etyczne 151
7.9.2. Raporty i audyty społeczne 152
7.10. Mechanizmy zapobiegania i sprzeciwu wobec działań nieetycznych 155
7.10.1. Polityka otwartych drzwi 155
7.10.2. Prawo do informowania o przestępstwie (whistle blowing) 155

Rozdział 8. Prawa człowieka jako podstawa odpowiedzialności wobec pracownika 158
8.1. Prawa pracownicze jako podstawa formułowania szczegółowych norm w relacjach pracownik-pracodawca 159
8.2. Interpretacja prawa do pracy 162
8.3. Szeroka interpretacja prawa do pracy w Europejskiej Karcie Społecznej 163
8.3.1. Wolność pracy i zakaz dyskryminacji 164
8.3.2. Prawo do godziwego wynagrodzenia 166
8.3.3. Prawo do godziwych warunków pracy, bezpieczeństwa i zdrowia pracowników 170

Rozdział 9. Model kierowania ludźmi w kierunku społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstwa 181
9.1. Ogólna charakterystyka modelu 182
9.2. Charakterystyka obszarów zarządzania zasobami ludzkimi wyodrębnionych w modelu 183
9.2.1. Partycypacja pracowników w zarządzaniu przedsiębiorstwem 183
9.2.2. Przepływy pracowników (Human Resource Flow) 185
9.2.3. Strategiczne podejście do kształtowania przepływów pracowników w przedsiębiorstwie 190
9.2.4. System wynagradzania 193
9.2.5. System pracy 194
9.3. Ocena strategii zarządzania zasobami ludzkimi w punktu widzenia długookresowych kosztów i korzyści 195
9.4. Ocena zarządzania zasobami ludzkimi z punktu widzenia interesariuszy 197
9.5. Ocena strategicznego zarządzania zasobami ludzkimi przez pryzmat czynników sytuacyjnych 197
9.6. Metody integracji zarządzania zasobami ludzkimi 199

Rozdział 10. Odpowiedzialność przedsiębiorstwa za środowisko naturalne 203
10.1. Ekorozwój jako podstawa odpowiedzialności przedsiębiorstwa 203
10.2. Rola przedsiębiorstwa w realizacji idei zrównoważonego rozwoju 207
10.3. Systemy zarządzania środowiskowego 210
10.3.1. Programy Czystszej Produkcji 210
10.3.2. Program europejskiego ekozarządzania i audytów środowiskowych – EMAS 214
10.3.3. System zarządzania środowiskowego według standardów ISO serii 14001 217
10.4. Integracja systemów zarządzania 221