Autor żartobliwym tytułem opatrzył ciekawy wątek historii gospodarczej, mianowicie system nakazowo-rozdzielczy, funkcjonujący w wielu państwach świata. Z kolejnych rozdziałów poznajemy źródła systemu (np. filozoficzne – marksizm), obudowę ideologiczną i sposób wprowadzania w ZSRR. Następnie Wojciech Roszkowski daje szczegółowy przegląd państw, które po II wojnie światowej przeszły na system nakazowo-rozdzielczy. W konkluzji zastanawia się, dlaczego w niektórych miejscach na świecie gospodarka taka upadła, a np. w Chinach decydenci potrafili dostosować ten system do wymagań współczesnego kapitalizmu.
Rozdziały:
O czym jest ta książka? 7
Systemy gospodarcze 8
Komunizm 11
Wczesne utopie komunistyczne 13
Marksizm 16
Komunizm w praktyce 17
Rozdział I. Korzenie ideologiczne 23
Materializm dialektyczny, czyli panteizm 24
Materializm historyczny, czyli determinizm 26
Marksistowska etyka 28
Teoria wartości 30
Kapitał i wartość dodatkowa 32
Panowanie klasowe 35
Mit uspołecznienia 38
Rozdział II. „Socjalizm” w jednym kraju 41
Rewolucja bolszewicka 42
Ugruntowanie władzy 43
Początek wojny domowej 46
Komunizm wojenny 47
Nowa polityka ekonomiczna (NEP) 49
Pierwsze pięciolatki 53
Gospodarka wojenna lat 1941–1945 58
Rozdział III. Model gospodarki nakazowo-rozdzielczej 61
Uwagi wstępne 62
Podstawy gospodarki nakazowo-rozdzielczej 63
Mechanizm koordynacji 65
Gospodarka niedoborów 67
Miękkie ograniczenie budżetowe 69
Pieniądz 71
Wzrost gospodarczy 73
Akumulacja kapitału 75
Równowaga 77
Zatrudnienie 78
Problem mierników rozwoju 79
Księgarnia PWN: Wojciech Roszkowski - Gospodraka. Wzrost i upadek systemu nakazowo-rozdzielczego
Rozdział IV. „Socjalizm” w wielu krajach 83
Ekspansja ZSRR 84
Rewolucja w Chinach 86
Imperium sowieckie 89
Ogólne tendencje rozwojowe w gospodarce 90
Odbudowa ZSRR 91
Budowa systemu w państwach satelickich w Europie 93
Odbudowa państw satelickich 95
Kolektywizacja rolnictwa 96
Międzypaństwowe stosunki gospodarcze w bloku 98
Rozdział V. Powojenny rozwój 101
„Socjalistyczna industrializacja” 102
Rozbudowa gospodarki ZSRR 104
Rozbudowa gospodarcza państw satelickich w Europie 106
RWPG 109
Model jugosłowiański 111
Rozdział VI. Krach gospodarczy bloku sowieckiego 113
Szczyt potęgi i zalążki kryzysu 114
Odwleczenie kryzysu 118
Mechanizm załamania 120
Oznaki załamania gospodarki sowieckiej 123
Kryzys państw satelickich w Europie 125
Nieudane reformy systemu nakazowo-rozdzielczego 127
Ekonomiczny krach w bloku sowieckim 130
Kryzys gospodarki jugosłowiańskiej 133
Rozdział VII. Systemy pozaeuropejskie 135
Chiny komunistyczne przed reformami 136
Gospodarka peryferyjnych państw komunistycznych 141
KRLD 142
Mongolia 144
Wietnam 144
Laos 146
Kuba 147
Pozostałe eksperymenty komunistyczne 148
Podsumowanie 151
Spuścizna gospodarki nakazowo-rozdzielczej 151
Co dalej? 153
Reforma chińska i jej skutki 154
Transformacja chińska i rosyjska 156
Transformacja systemowa w Europie Środkowej i Wschodniej 161
Bibliografia 164
Indeks nazwisk 169
|
