Większość podręczników ekonomii zawiera opis mechanizmów, w których nie ma ludzi. Są przedmioty lub byty wirtualne: popyt, podaż, kapitał, siła robocza, inflacja, stopy procentowe.
A tymczasem w gospodarce (i szerzej, w społeczeństwie) są żywi ludzie, niekoniecznie świadomi tego, że w danym momencie są generatorami podaży lub (w kilka godzin później) popytu, rzadko mający wiedzę o technikach optymalizacyjnych, nie mówiąc już o ich stosowaniu. Ponieważ metody standardowej ekonomii nie wyczerpują rzeczywistości zwiększa się zainteresowanie ekonomią instytucjonalną, która zajmuje się regułami działania podmiotów.

Doskonałym przykładem zmiany organizacyjnej i instytucjonalnej jest transformacja gospodarki w Polsce. Transformacja instytucjonalna była traktowana jako oczywista i bezproblemowa.
Z czasem okazało się jednak, że nie można bezkrytycznie przenosić reguł, które sprawdziły się w innych krajach, ale w innym kontekście historycznym i społecznym.

Wbrew nadziejom transformacja nie stała się uprzywilejowanym przedmiotem badań ekonomii instytucjonalnej. Żaden z głównych kierunków ekonomii instytucjonalnej nie przewidywał odgórnego i porównywalnego z rewolucją trybu wprowadzania instytucji. Podczas gdy kierunek instytucjonalno-ewolucyjny koncentrował się na stopniowych zmianach oddolnych, kierunek neoinstytucjonalnym do niedawna w ogóle odcinał się od badania zmian instytucji ogólnych. Niniejsza książka dotycząca ewolucji instytucji jest pracą korzystającą z metod obu tych kierunków.

Rozdziały:

Rozdział 1. Elementy teorii instytucjonalno-ewolucyjnej                                        15
1.1. Podstawowe koncepcje i założenia                                                                15
1.2. Czynniki i proces ewolucji                                                                            21

Rozdział 2. Nowa ekonomia instytucjonalna                                                       31
2.1. Podstawowe założenia dotyczące działania ludzkiego                                           33
2.2. Transakcja jako podstawowy przedmiot badań Koszty transakcyjne                         37
2.3. Zasada minimalizacji kosztów transakcyjnych i wybór sposobu zarządzania transakcjami                                                                                              43
2.4. Hierarchia instytucji                                                                                  49

Rozdział 3. Teorie instytucjonalne a problemy transformacji                                  63
3.1. Ekonomia instytucjonalna na tle innych kierunków współczesnej ekonomii                63
3.2. Przydatność różnych podejść instytucjonalnych do badania transformacji                   71

Rozdział 4. Ewolucja instytucji w okresie transformacji                                        91
4.1. Proces ewolucji w pracach instytucjonalistów                                                    91
4.2. Model zmian instytucjonalnych                                                                   101
4.3. Elementy dynamiki norm formalnych i nieformalnych norm ogólnych w Polsce podczas transformacji                                                                                  111

Rozdział 5. Przekształcenia własnościowe w okresie transformacji w Polsce – rola historii i przemian hierarchii wartości                                                
5.1. Pojęcie i znaczenie praw własności                                                                123
5.2. Przemiany instytucji własności w okresie transformacji                                        131
5.3. Historyczne i społeczno-polityczne czynniki zmian instytucji własności                      145

Rozdział 6. Wpływ grup interesu na przemiany instytucjonalne                               157
6.1. Grupy interesu w teoriach ekonomicznych                                                       157
6.2. Szczególne warunki działalności grup interesu w okresie transformacji                      161
6.3. Przykłady współzależności między przemianami instytucjonalnymi a działaniami grup interesu w Polsce                                                                                  167

Rozdział 7. Stosunki między bankami a kredytobiorcami jako przykład ewolucji form umownych                                                                           
7.1. Wzrost znaczenia umów w okresie transformacji                                                 185
7.2. Umowy kredytowe i zarządzanie nimi. Problemy okresu wczesnej transformacji          191
7.3. Problem „złych długów”w polskiej gospodarce                                                 201
7.4. Ewolucja ogólnych i specyficznych instytucji regulujących umowy kredytowe             209
7.5. Ewolucja kontraktów kredytowych w polskich bankach w świetle teorii instytucjonalnej                                                                                           217

Rozdział 8. Instytucje wprowadzone w okresie transformacji i ich wpływ na efektywność i ład w gospodarce polskiej                                                            
8.1. Poglądy na temat wpływu instytucji na konkurencyjne i kooperacyjne aspekty gospodarowania                                                                                        223
8.2. Wpływ przemian instytucjonalnych w Polsce z punktu widzenia dynamizmu i ładu w sferze mikroekonomicznej                                                                            233
8.3. Wpływ kształtu instytucji i kosztów transakcyjnych na strategie inwestorów zagranicznych w Polsce                                                                                  243