Przedmiotem monografii jest próba kompleksowego zbadania procesu judycjalizacji postępowania administracyjnego, rozumianej jako jego formalizowanie oraz wprowadzanie do postępowania administracyjnego wzorców pochodzących z procedur sądowych. Autor dokonuje analizy zakresu judycjalizacji postępowania administracyjnego, poszukując odpowiedzi na pytanie, czy stanowi on obecnie rzetelny system gwarancji procesowych, pozwalających na osiągnięcie stanu sprawiedliwości proceduralnej? Analiza dotyczy również oddziaływania przejawów usądowienia postępowania na jakość i skuteczność działania administracji publicznej.

Rozważania są prowadzone przy przyjęciu założenia, że formalizm procesowy wynikający z judycjalizacji postępowania administracyjnego stanowi z jednej strony istotne ograniczenie w sprawnym administrowaniu, z drugiej strony pełni ważną rolę gwarancji zachowania standardów postępowania, dających w szczególności stronie postępowania narzędzia do współkształtowania treści rozstrzygnięcia, niezależnie od rodzaju załatwianej sprawy.

Rozdziały:

Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające

1. Uwagi wstępne
2. Postępowanie administracyjne i prawo postępowania administracyjnego w systemie prawa administracyjnego
3. Funkcje prawa postępowania administracyjnego
4. Cel postępowania administracyjnego
5. Przedmiot postępowania administracyjnego
6. Współczesne modele postępowania administracyjnego
7. Przejawy judycjalizacji postępowania administracyjnego

Rozdział II. Postępowanie sądowe a postępowanie administracyjne

1. Uwagi wstępne
2. Podstawowe rodzaje procesów sądowych
2.1. Proces cywilny
2.2. Proces karny
3. Funkcje procedur sądowych
4. Wpływ przedmiotu postępowania na formę procesu sądowego
5. Władza sądownicza i władza wykonawcza w świetle trójpodziału władzy
6. Wykonywanie prawa a stosowanie prawa
6.1. Wykonywanie prawa przez administrację publiczną
6.2. Stosowanie prawa przez administrację publiczną
7. Relacje między postępowaniem sądowym a postępowaniem administracyjnym
7.1. Wpływ postępowania sądowego na przebieg postępowania administracyjnego
7.2. Znaczenie rozstrzygnięć administracyjnych dla procesu sądowego
7.3. Wykonalność decyzji administracyjnych a kontrola sądowa
Podsumowanie

Rozdział III. Przyczyny judycjalizacji postępowania administracyjnego

1. Przyczyny społeczne
1.1. Potrzeba zagwarantowania realizacji praw obywatelskich
1.2. Potrzeba harmonizowania konfliktów interesów występujących w obszarach działania administracji
2. Przyczyny ekonomiczne
3. Przyczyny prawne
3.1. Rozstrzyganie sporów między stronami postępowania
3.2. Problem ustalenia winy
3.3. Sposoby oceny szkodliwości popełnionego czynu
3.4. Zasady orzekania o odszkodowaniu w związku z ograniczeniem lub odebraniem praw rzeczowych do nieruchomości
Podsumowanie

Rozdział IV. Cechy procedur sądowych w postępowaniu administracyjnym jako przejaw jego judycjalizacji

1. Kodyfikacja postępowania administracyjnego
2. Niezależność i niezawisłość organu w orzekaniu
2.1. Niezależne organy regulacyjne
2.1.1. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
2.1.2. Komisja Nadzoru Finansowego
str. 132
2.1.3. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
str. 135
2.2. Samodzielność organów jednostek samorządu terytorialnego w systemie administracji zdecentralizowanej i zdekoncentrowanej
2.3. Organy kontroli instancyjnej
2.3.1. Niezależne senaty administracyjne
2.3.2. Niezależne trybunały administracyjne
2.3.3. Rada do Spraw Uchodźców
2.3.4. Samorządowe kolegia odwoławcze
2.3.5. Przykłady innych niezależnych organów uczestniczących w orzekaniu
2.4. Uznanie administracyjne jako przejaw samodzielności organu w orzekaniu
3. Standardy postępowania organów władzy publicznej
3.1. Ogólne zasady prawa jako standardy działania organów władzy publicznej
3.2. Zasady ogólne postępowania administracyjnego
Podsumowanie

Rozdział V. Wybrane instytucje procesowe wywodzące się z procedur sądowych

1. Wszczęcie postępowania na wniosek podmiotu uprawnionego
1.1. Prawne konsekwencje wniesienia żądania przez podmiot uprawniony
1.2. Ustalenie istoty i zakresu wniosku
1.3. Ocena formalnych elementów wniosku oraz konwalidacja podania
1.4. Ocena właściwości podmiotu orzekającego
1.5. Ustalanie legitymacji procesowej wnioskodawcy
1.6. Odmowa wszczęcia postępowania
1.7. Obowiązek zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania
2. Podmioty uczestniczące w postępowaniu
2.1. Podmiot orzekający
2.1.1. Pojęcie podmiotu (organu) orzekającego
2.1.2. Właściwość podmiotu orzekającego
2.1.3. Wyłączenie od udziału w postępowaniu
2.2. Strony postępowania
2.3. Podmioty na prawach stron
3. Wybrane instytucje postępowania wyjaśniającego
3.1. Zasady postępowania dowodowego
3.2. System dowodów
3.3. Problem rozkładu ciężaru dowodu
3.4. Rozprawa jako forma postępowania wyjaśniającego
3.4.1. Przesłanki zwołania rozprawy
3.4.2. Czynności poprzedzające rozprawę
3.4.3. Przebieg rozprawy
Podsumowanie

Rozdział VI. Ocena zakresu i stopnia judycjalizacji postępowania administracyjnego

1. Uwagi wstępne
2. Dopuszczalne granice judycjalizacji postępowania administracyjnego
3. Ocena zasadności judycjalizacji postępowania administracyjnego
3.1. Wpływ judycjalizacji na racjonalność postępowania administracyjnego
3.2. Wpływ judycjalizacji na efektywność (skuteczność) postępowania administracyjnego