Publikacja „Kontrakty elektroniczne w obrocie prawnym” przedstawia istotne kwestie związane z wprowadzaniem do kontraktowej praktyki prawnej nowoczesnych technik informacyjnych i komunikacyjnych. Autor omawia kształtowanie się w Polsce swobodnego, ekwiwalentnego, konkurencyjnego i wiarygodnego kontraktowego elektronicznego obrotu prawnego na płaszczyźnie cywilnoprawnej oraz techniczno-informatycznej. Kontraktowy elektroniczny obrót prawny, będący częścią elektronicznego obrotu prawnego, obejmuje dokonywanie czynności prawnych za pomocą elektronicznego przetwarzania danych i środków elektronicznego porozumiewania się na odległość przy zawieraniu i wykonywaniu umów.

Książka jest przeznaczona dla osób zawierających umowy drogą elektroniczną oraz korzystających z usług powszechnie dostępnych w Internecie. Ze względu na szybko rozwijający się rynek teleinformatyczny nieodzowna jest także dla prawników praktyków stykających się z nowymi problemami, wymagającymi systemowego wprowadzania odmiennych unormowań oraz interpretacji regulacji już obowiązujących.

Autor jest adiunktem w Katedrze Teorii Organizacji i Kierownictwa na Wydziale Prawa i Administracji UMCS w Lublinie i kierownikiem Pracowni Informatyki Prawniczej na tym Wydziale. Od kilku lat prowadzi badania i wykłady w zakresie elektronicznego obrotu prawnego, ze szczególnym uwzględnieniem roli podpisu elektronicznego.

Rozdziały:

Rozdział I. Charakterystyka kontraktowego elektronicznego obrotu prawnego 21
1. Kontraktowy elektroniczny obrót prawny 21
1.1. Wyodrębnienie kontraktowego elektronicznego obrotu prawnego 21
1.2. Obrót prawny i gospodarczy 24
1.3. Obrót elektroniczny 26
1.4. Pojęcie elektronicznego obrotu prawnego 28
1.5. Uczestnicy kontraktowego obrotu elektronicznego 30
1.6. Cechy kontraktowego obrotu elektronicznego 32
2. Prawo kontraktów elektronicznych 35
2.1. Kształtowanie się prawa kontraktów elektronicznych 35
2.2. Podejścia do prawnej regulacji kontraktowego obrotu elektronicznego 38
2.3. Nowe unormowania prawne kontraktów 41
2.4. Specyfika unormowań kontraktów elektronicznych 43
2.5. Obawa zastąpienia w procesie kontraktowania człowieka przez komputer 45
2.6. Zakres prawa kontraktów elektronicznych 46

Rozdział II. Charakterystyka umów elektronicznych 52
Kontrakty elektr.indd 5 8/22/08 3:26:36 PM
1. Umowy elektroniczne 52
1.1. Umowa jako zgodne oświadczenie woli stron 52
1.2. Pojęcie umowy elektronicznej 54
1.3. Elementy umów elektronicznych 57
1.4. Cechy umów elektronicznych 58
1.5. Elektroniczna postać umowy 60
1.6. Umowa elektroniczna a umowa tradycyjna 62
1.7. Sposoby zawarcia umowy w postaci elektronicznej 65
1.8. Umowy elektroniczne zawierane drogą sieciową i pozasieciową 67
1.9. Umowy elektroniczne zawierane pomiędzy obecnymi i nieobecnymi 69
2. Umowy internetowe 73
2.1. Internetowy sposób kontraktowania 73
2.2. Pojęcie umów internetowych 78
2.3. Specyfika umów internetowych 81
2.4. Typy umów internetowych 83
2.5. Platformy zawierania umów w Internecie 89
2.6. Networking 91

Rozdział III. Zawieranie umów elektronicznych 95
1. Interpretacja oświadczeń woli składanych podczas zawierania umów w Internecie 95
1.1. Faktyczne stosunki umowne w Internecie 95
1.2. Specyfika stosunków umownych nawiązywanych w Internecie 97
1.3. Aspekt językowy oświadczeń woli składanych w Internecie 101
1.4. Wykładnia oświadczeń woli składanych w Internecie w celu zawarcia umowy 104
1.5. Niebezpieczeństwa podczas zawierania umów przez Internet 108
1.6. Wady oświadczeń woli podczas zawierania umów przez Internet 110
1.7. Należyta staranność podczas zawierania umów przez Internet 117
2. Zawieranie umów przez Internet 120
2.1. Prawne znaczenie zawierania umów elektronicznych 120
2.2. Formalne tryby zawierania umów w Internecie 121
2.3. Kodeksowe tryby zawierania umów w Internecie 122
2.4. Zawieranie umów przez Internet na giełdzie 124
3. Zautomatyzowane zawieranie umów 129
3.1. Sposoby zautomatyzowanego zawierania umów 129
Kontrakty elektr.indd 6 8/22/08 3:26:37 PM
3.2. Automatyzacja zawierania umów w Internecie 132
3.3. Sposoby współdziałania przy zautomatyzowanym zawieraniu umów 137
3.4. Wykorzystanie do zawierania umów elektronicznych agentów 140
3.5. Interpretacja zautomatyzowanego zawierania umów w Polsce 143
3.6. Elektroniczna wymiana danych 147

Rozdział IV. Tryb ofertowy zawierania umów elektronicznych 150
1. Zawarcie umowy przez przyjęcie oferty 150
1.1. Doktrynalna i normatywna definicja oferty 150
1.2. Złożenie i przyjęcie oferty 153
1.3. Przyjęcie zmieniające albo odrzucenie oferty 157
1.4. Odwołanie oferty przez oferenta 159
1.5. Zawarcie umowy przez przystąpienie do wykonania lub milczące przyjęcie oferty 161
2. Zawarcie umowy przez przyjęcie oferty elektronicznej 162
2.1. Oferty elektroniczne 162
2.2. Oferta elektroniczna a zaproszenie do składania ofert 166
2.3. Potwierdzenie odebrania oferty elektronicznej 174
2.4. Sposób i skutki potwierdzenia odebrania oferty elektronicznej 177
2.5. Sposoby ofertowego zawierania umów elektronicznych 180
3. Chwila i miejsce złożenia i przyjęcia oferty elektronicznej 184
3.1. Sposoby komunikowania się a składanie i przyjmowanie ofert elektronicznych 184
3.2. Chwila złożenia oferty elektronicznej 187
3.3. Chwila złożenia oferty w komunikacji niezindywidualizowanej i zindywidualizowanej 189
3.4. Chwila przyjęcia oferty elektronicznej 192
3.5. Chwila przyjęcia oferty elektronicznej w komunikacji bezpośredniej i pośredniej 193
3.6. Chwila ofertowego zawarcia umowy elektronicznej 196
3.7. Miejsce ofertowego zawarcia umowy elektronicznej 198
4. Obowiązki informacyjne podczas zawierania umów elektronicznych 201
4.1. Informacja towarzysząca zawieraniu umów drogą elektroniczną 201
4.2. Szczegółowa treść obowiązku informacyjnego 204
Kontrakty elektr.indd 7 8/22/08 3:26:37 PM
4.3. Skutki niewypełnienia obowiązku informacyjnego 206
4.4. Zakres zastosowania obowiązku informacyjnego 208
4.5. Pozakodeksowe obowiązki informacyjne 210
5. Elektroniczne wzorce umowne 215
5.1. Unormowanie elektronicznych wzorców umownych 215
5.2. Warunki posługiwania się elektronicznym wzorcem umownym 218
5.3. Cechy elektronicznego wzorca umownego 220
5.4. Procedura wykorzystania elektronicznego wzorca umownego 222
5.5. Doręczenie wzorca i jego inkorporacja do treści umowy 224
5.6. Sposoby zawierania umów elektronicznych za pomocą wzorca umownego 228

Rozdział V. Inne tryby zawierania umów w Internecie 231
1. Tryb negocjacyjny zawierania umów w Internecie 231
1.1. Regulacja negocjacyjnego zawierania umów 231
1.2. Sposoby prowadzenia negocjacji 232
1.3. Przedkontraktowa ochrona uczestnika negocjacji on-line 235
1.4. Przedkontraktowe porozumienia stron negocjujących 236
1.5. Obowiązek zachowania tajemnicy 239
2. Tryb aukcyjny i przetargowy zawierania umów w Internecie 240
2.1. Rozróżnienie aukcji i przetargu 240
2.2. Definicja aukcji i przetargu 242
2.3. Cechy postępowania aukcyjnego i przetargowego 244
2.4. Ogłaszanie aukcji i przetargów 246
2.5. Zabezpieczenie zawarcia przyszłej umowy i unieważnienie postępowania 248
3. Zawieranie umów w trybie aukcji on-line 250
3.1. Rodzaje aukcji 250
3.2. Specyfika aukcji on-line 252
3.3. Rodzaje i fazy aukcji on-line 256
3.4. Rejestracja uczestnika aukcji on-line i zawarcie umowy o korzystanie ze stron aukcyjnych 259
3.5. Ogłoszenie aukcji on-line i składanie ofert aukcyjnych 261
3.6. Wybór oferty aukcyjnej i zawarcie umowy 264
3.7. Ochrona uczestników aukcji on-line 266

Rozdział VI. Wykonanie umów elektronicznych 269
1. Rodzaje umów elektronicznych 269
Kontrakty elektr.indd 8 8/22/08 3:26:37 PM
1.1. Rodzaje umów elektronicznych według ich treści 269
1.2. Umowy o dostęp do sieci 272
1.3. Umowy o transmisję danych w sieci 275
1.4. Umowy o udostępnienie danych w sieci 278
1.5. Umowy o świadczenie usług on-line 280
1.6. Umowy o dostarczanie treści lub formy stron WWW 284
1.7. Umowy o prowadzenie reklamy w Internecie 286
1.8. Umowy o gwarancję poziomu jakości usług 288
2. Treść umów w postaci elektronicznej 292
2.1. Specyfika treści umów w postaci elektronicznej 292
2.2. Ustalanie treści umów w postaci elektronicznej 294
2.3. Wpływ zwyczaju na treść umów w postaci elektronicznej 296
3. Wykonanie umów elektronicznych 299
3.1. Elektroniczne wykonanie zobowiązania 299
3.2. Współdziałanie wierzyciela i należyta staranność podczas elektronicznego wykonywania zobowiązania 302
3.3. Miejsce i czas spełnienia świadczenia elektronicznego 305
3.4. Wykonanie zobowiązania przez zapłatę pieniądzem elektronicznym 307
3.5. Odpowiedzialność cywilnoprawna w Internecie 311
3.6. Posługiwanie się fakturami w postaci elektronicznej 315

Zakończenie 319
Bibliografia 322
Kontrakty elektr.indd 9 8/22/08 3:26:37 PM