Obszerny, szczegółowy przewodnik po operacjach gospodarczych występujących w każdej firmie. Trzecie wydanie, uaktualnione i poszerzone uwzględnia stan prawny na 1 stycznia 2011 r.

Rzetelne i sprawdzone w praktyce rozwiązania przygotowane przez specjalistów – biegłych rewidentów.

Ponad 100 schematów ewidencji, przykładów dekretacji operacji gospodarczych ujętych w grupy tematyczne związane z:
• pozycjami sprawozdania finansowego, składnikami aktywów i pasywów (omówiono tu m.in.: środki trwałe, inwestycje, instrumenty finansowe, kapitały, rozliczenia międzyokresowe kosztów i rezerwy) oraz
• konkretnymi zdarzeniami gospodarczymi (omówiono tu m.in.: leasing, wynagrodzenia, podatek odroczony, różnice kursowe, połączenia spółek, kontrakty długoterminowe, utrata wartości aktywów).

Każde zagadnienie zostało dokładnie scharakteryzowane pod kątem:
• uregulowań polskiego prawa bilansowego (ustawy o Rachunkowości, ewentualnie Krajowych Standardów Rachunkowości);
• rozwiązań przyjętych w MSSF;
• prawa podatkowego (zwłaszcza ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

W publikacji:
• szczegółowe wyjaśnienia i rozksięgowania zdarzeń gospodarczych – warto mieć zawsze pod ręką w każdej sytuacji
• liczne przykłady i odwołania do praktyki – nieocenione dla księgowych, pomogą w rozwiązaniu konkretnych problemów
• wielowymiarowy komentarz do każdego zagadnienia
• przejrzysty układ zagadnień – pomoże szybko odnaleźć szukany problem
• dla jednostek, które przygotowują się do wprowadzenia MSSF zamieszczono dokładny instruktaż przekształcenia sprawozdania finansowego na zgodne z MSSF.

Rozdziały:

1. Środki trwałe 15
1.1. Środki trwałe w świetle ustawy o rachunkowości 15
1.1.1. Środki trwałe jako składnik aktywów spółki – definicje  15
1.1.2. Ustalanie wartości początkowej środków trwałych 19
1.1.3. Określenie długości okresu amortyzacji i stawek, moment rozpoczęcia amortyzacji – założenia.31
1.1.4. Remont a ulepszenie środków trwałych 36
1.1.5. Wycofanie środków trwałych z używania – ujęcie w księgach 40
1.1.6. Środki trwałe i operacje związane z nimi w sprawozdaniu finansowym 42
1.1.7. Aktualizacja wyceny środków trwałych  43
1.2. Środki trwałe w świetle Międzynarodowych Standardów Rachunkowości 46
1.2.1. Środki trwałe – klasyfikacja i ujęcie w księgach – zagadnienia ogólne.46
1.2.2. Okresy przewidywanej ekonomicznej użyteczności a stawki i metody amortyzacji 49
1.2.3. Rachunkowość komponentów w świetle MSR 51
1.2.4. Uwzględnienie wartości godziwej środków trwałych – okoli czności ujęcia w księgach  52
1.2.5. Utrata wartości środków trwałych 54
1.3. Środki trwałe w świetle przepisów podatkowych  56
1.3.1. Wartość początkowa środków trwałych zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych  58
1.3.2. Określenie stawek amortyzacji na potrzeby podatku dochodowego.61
1.3.3. Nakłady na zaniechane inwestycje a koszty uzyskania przychodów69
1.3.4. Przyczyny i skutki rozbieżności pomiędzy ewidencją bilansową i podatkową środków trwałych 77
1.4. Przykłady 78

2. Wartości niematerialne i prawne 97
2.1. Wartości niematerialne i prawne w ustawie o rachunkowości 97
2.1.1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 97
2.1.2. Wartość firmy98
2.1.3. Prawa majątkowe 99
2.2. Rozwiązania podatkowe dla wartości niematerialnych i prawnych 101
2.2.1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 101
2.2.2. Wartość firmy102
2.2.3. Inne wartości niematerialne i prawne103
2.3. Wartości niematerialne w myśl Międzynarodowych Standardów Rachunkowości.107
2.3.1. Koszty prac badawczych i rozwojowych  107
2.3.2. Wartość firmy108
2.3.3. Wartości niematerialne – ujęcie i wycena110
2.4. Przykłady 116

3. Leasing  131
3.1. Leasing a ustawa o rachunkowości132
3.1.1. Klasyfikacja leasingu w świetle polskiego prawa bilansowego  132
3.1.2. Ewidencja leasingu operacyjnego u korzystającego.136
3.1.3. Ewidencja leasingu operacyjnego u finansującego 138
3.1.4. Ewidencja leasingu finansowego u korzystającego140
3.1.5. Ewidencja leasingu finansowego u finansującego  144
3.1.6. Leasing zwrotny 146
3.2. Leasing a Międzynarodowe Standardy Rachunkowości 147
3.2.1. Klasyfikacja leasingu w świetle MSR  147
3.2.2. Ewidencja leasingu finansowego u korzystającego148
3.2.3. Ewidencja leasingu finansowego u finansującego  149
3.2.4. Ewidencja leasingu operacyjnego u korzystającego.149
3.2.5. Ewidencja leasingu operacyjnego u finansującego 150
3.2.6. Leasing zwrotny 150
3.3. Leasing w świetle podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych  152
3.3.1. Kwalifikacja umowy leasingu.152
3.3.2. Leasing operacyjny w świetle ustaw o podatku dochodowym 152
3.3.3. Leasing finansowy w świetle ustaw o podatku dochodowym 157
3.4. Przykłady 158

4. Inwestycje   179
4.1. Definicje i zakres inwestycji 179
4.2. Inwestycje w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne – ustawa o rachunkowości 181
4.3. Inwestycje w nieruchomości w świetle Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej  182
4.4. Aspekt podatkowy nieruchomości inwestycyjnych184
4.5. Aktywa finansowe – ustawa o rachunkowości  184
4.6. Aktywa finansowe a Międzynarodowe Standardy Rachunkowości.187
4.7. Aktywa finansowe a podatek dochodowy od osób prawnych187
4.8. Inne inwestycje.188
4.9. Przekwalifikowanie inwestycji 188
4.10. Przykłady 189

5. Instrumenty finansowe   209
5.1. Definicja i rodzaje instrumentów finansowych.209
5.2. Wycena instrumentu finansowego na dzień nabycia  211
5.3. Klasyfikacja instrumentów finansowych 211
5.4.Wycena instrumentów finansowych na dzień bilansowy214
5.5. Przekwalifikowanie instrumentów finansowych219
5.6. Wyłączenie instrumentu finansowego z ksiąg rachunkowych.221
5.7. Wbudowane instrumenty pochodne  222
5.8. Odpisy aktualizujące aktywa finansowe  226
5.9. Instrumenty finansowe w Międzynarodowych Standardach Rachunkowości228
5.10. Rachunkowość zabezpieczeń.234
5.11. Przykłady 238

6. Materiały i towary 259
6.1. Istota i klasyfikacja zapasów259
6.1.1. Definicja według ustawy o rachunkowości259
6.1.2. Definicja według MSR 259
6.2. Obrót materiałowy260
6.2.1. Pojęcie oraz klasyfikacja materiałów  260
6.2.2. Wycena materiałów według przepisów ustawy o rachunkowości 264
6.2.3. Wycena materiałów według MSR 2  268
6.2.4. Aktualizacja wyceny zapasów według przepisów ustawy o rachunkowości 269
6.2.5. Aktualizacja wyceny zapasów według MSR 2.270
6.2.6. Skutki podatkowe tworzenia i rozwiązywania odpisów aktualizujących wartość materiałów  271
6.3. Obrót towarowy271
6.3.1. Pojęcie towarów 271
6.3.2. Towary w obrocie hurtowym i detalicznym oraz ich wycena 273
6.3.3. Wycena towarów według przepisów ustawy o rachunkowości 275
6.3.4. Wycena towarów według MSR.276
6.3.5. Aktualizacja wyceny towarów według ustawy o rachunkowości  276
6.3.6. Aktualizacja wyceny towarów według MSR 2.277
6.3.7. Skutki podatkowe tworzenia i rozwiązywania odpisów aktualizujących wartość towarów  277
6.4. Skutki podatkowe kradzieży towarów handlowych  278
6.4.1. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych  278
6.4.2. Ustawa o podatku od towarów i usług  279
6.5. Skonta, bonusy, rabaty i premie pieniężne związane z zakupem 280
6.5.1. Premie pieniężne w ujęciu ustawy o VAT  283
6.6. Przykłady 284

7. Rozliczanie różnic inwentaryzacyjnych  309
7.1. Inwentaryzacja  309
7.2. Rozliczanie różnic inwentaryzacyjnych311
7.3. Rozliczanie różnic inwentaryzacyjnych w świetle przepisów podatkowych 314
7.3.1. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych  314
7.3.2. Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT) 316
7.4. Przykłady 318

8. Koszt wytworzenia produktów 323
8.1. Definicja kosztu wytworzenia w świetle ustawy o rachunkowości  324
8.2. Poziom zdolności produkcyjnych  327
8.3. Ustalanie kosztów niewykorzystanych zdolności produkcyjnych.328
8.3.1. Wycena zapasów w czasach kryzysu gospodarczego 330
8.4. Uproszczenia według przepisów ustawy o rachunkowości  331
8.5. Odpisy aktualizujące produkty332
8.6. Koszt wytworzenia w MSR 2 „Zapasy”  332
8.7. Uproszczenia stosowane w MSR 2 334
8.8. Koszt wytworzenia a przepisy podatkowe 335
8.9. Koszt wytworzenia w praktyce 337
8.10. Przykłady 338

9. Należności i zobowiązania  349
9.1. Rozrachunki w świetle ustawy o rachunkowości  349
9.1.1. Definicje i podział rozrachunków 349
9.1.2. Inwentaryzacja rozrachunków  352
9.1.3. Wycena rozrachunków  353
9.1.4. Odpisy aktualizujące należności 355
9.1.5. Formy regulowania wzajemnych rozrachunków.356
9.2. Rozrachunki w Międzynarodowych Standardach Rachunkowości  359
9.2.1. Definicje i ujęcie rozrachunków w MSR359
9.2.2. Zobowiązania warunkowe363
9.2.3. Wycena rozrachunków według MSR  365
9.3. Rozrachunki a ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych 367
9.4. Przykłady 376

10. Kapitały  387
10.1. Spółka akcyjna  388
10.1.1. Kapitał podstawowy spółki akcyjnej 388
10.1.2. Kapitał zapasowy spółki akcyjnej 396
10.1.3. Kapitał rezerwowy spółki akcyjnej.397
10.2. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością397
10.2.1. Kapitał podstawowy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością397
10.2.2. Kapitał zapasowy spółki z o.o.  401
10.2.3. Kapitał rezerwowy spółki z o.o.  403
10.3. Kapitały własne spółek kapitałowych w świetle ustawy o rachunkowości  403
10.4. Kapitał z aktualizacji wyceny 405
10.5. Kapitały własne spółek kapitałowych według Międzynarodowych Standardów Rachunkowości 406
10.6. Wybrane zagadnienia w aspekcie podatkowym407
10.6.1. Wypłata i opodatkowanie dywidendy408
10.6.2. Podwyższenie kapitału zakładowego w formie nieaportowej  409
10.6.3. Podwyższenie kapitału zakładowego w formie aportowej 410
10.6.4. Podatek od czynności cywilnoprawnych.411
10.6.5. Wydatki związane z podniesieniem kapitału zakładowego 412
10.7. Przykłady 413

11. Rozliczenia międzyokresowe kosztów i rezerwy  421
11.1. Rozliczenia międzyokresowe kosztów 421
11.1.1. Rozliczenia międzyokresowe kosztów w świetle uregulowań ustawy o rachunkowości 422
11.1.2. Rozliczeniamiędzyokresowe kosztów w świetle uregulowańMSR427
11.1.3. Bierne oraz czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów na gruncie podatkowym  429
11.2. Rozliczenia międzyokresowe przychodów  431
11.2.1. Rozliczenia międzyokresowe przychodów w świetle uregulowań ustawy o rachunkowości 431
11.2.2. Rozliczenia międzyokresowe przychodów a MSR 433
11.2.3. Rozliczeniamiędzyokresowe przychodówna gruncie podatkowym.434
11.3. Rezerwy na zobowiązania435
11.3.1. Rezerwy w świetle uregulowań ustawy o rachunkowości 435
11.3.2. Rezerwy na zobowiązania a uregulowania Międzynarodowych Standardów Rachunkowości  438
11.3.3. Rezerwy w świetle przepisów podatkowych.442
11.4. Rezerwy oraz bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów w świetle Krajowego Standardu Rachunkowości 442
11.5. Przykłady 444

12. Podatek odroczony  457
12.1. Wartość księgowa i podatkowa aktywów i pasywów.459
12.1.1. Wartość podatkowa aktywów.459
12.1.2. Wartość podatkowa pasywów 461
12.2. Różnice przejściowe 463
12.2.1. Ogólna charakterystyka różnic między wynikiem finansowym brutto a podstawą opodatkowania463
12.2.2. Dodatnie i ujemne różnice przejściowe  464
12.2.3. Identyfikacja różnic przejściowych w aktywach i pasywach466
12.2.4. Typowe przyczyny powstawania różnic przejściowych 467
12.3. Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego470
12.3.1. Zasady ustalania aktywów i tworzenia rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego 470
12.3.2. Wycena aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego.471
12.4. Ujmowanie odroczonego podatku dochodowego 476
12.5. Prezentacja i ujawnianie informacji o odroczonym podatku dochodowym w sprawozdaniu finansowym479
12.6. Etapy ustalania odroczonego podatku dochodowego.482
12.7. Synteza podobieństw i różnicmiędzy ustawą o rachunkowości i KSR 2 aMSR 12.483
12.8. Projekt standardu „Podatek odroczony: realizacja aktywów” – proponowane zmiany w MSR 12 484
12.9. Przykłady 485

13. Przychody    501
13.1. Przychody ze sprzedaży w świetle ustawy o rachunkowości.501
13.1.1. Definicje 501
13.1.2. Zasada memoriału oraz zasada współmierności przychodów i kosztów502
13.1.3. Zdarzenia gospodarcze korygujące wartość przychodów ze sprzedaży504
13.1.4. Zaliczki na poczet przyszłych dostaw a przychody ze sprzedaży.513
13.1.5. Przychody ze sprzedaży w sprawozdaniu finansowym 514
13.2. Przychody ze sprzedażywświetleMiędzynarodowych Standardów Rachunkowości 516
13.2.1. Ogólne pojęcia.516
13.2.2. Odroczony termin płatności jako podstawa do dyskontowania przychodów.518
13.2.3. Warunki rozpoznania przychodów w świetle MSR.519
13.3. Istotne zagadnienia podatkowe524
13.3.1. Przychody ze sprzedaży w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych  524
13.3.2. „Przychody ze sprzedaży” w świetle ustawy o podatku od towarów i usług.525
13.3.3. Przychody ze sprzedaży wyrażone w walutach obcych529
13.4. Szczególne formy przychodów ze sprzedaży530
13.4.1. Sprzedaż komisowa 530
13.4.2. Sprzedaż ratalna532
13.4.3. Sprzedaż na próbę.533
13.5. Przykłady 535

14. Wynagrodzenia  549
14.1. Wynagrodzenia według regulacji krajowych 549
14.1.1. Ogólna charakterystyka wynagrodzeń  549
14.1.2. Kategorie wynagrodzeń.553
14.1.3. Narzuty na wynagrodzenia – umowy o pracę555
14.1.4. Narzuty na wynagrodzenia – inne umowy cywilnoprawne 557
14.2. Wynagrodzenia według Międzynarodowych Standardów Rachunkowości 559
14.2.1. Definicja i kategorie świadczeń pracowniczych według MSR 19  559
14.2.2. Krótkoterminowe świadczenia pracownicze  560
14.2.3. Świadczenia po okresie zatrudnienia.561
14.2.4. Inne długoterminowe świadczenia pracownicze.566
14.2.5. Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy  566
14.3. Wynagrodzenia według przepisów podatkowych.568
14.3.1. Podatkowe ujęcie wynagrodzeń przez pracodawcę.568
14.3.2. Kalkulacja podstawy opodatkowania wynagrodzeń osób fizycznych 571
14.4. Przykłady 572

15. Różnice kursowe   577
15.1. Różnice kursowe a uregulowania ustawy o rachunkowości 578
15.1.1. Wycena578
15.1.2. Wycena rozchodu środków pieniężnych  579
15.1.3. Kompensata należności i zobowiązań580
15.1.4. Prezentacja różnic kursowych 580
15.1.5. Wpływ różnic kursowych na wysokość odroczonego podatku dochodowego 581
15.2. Różnice kursowe w świetle postanowień Międzynarodowych Standardów Rachunkowości 582
15.2.1. Waluta funkcjonalna.582
15.2.2. Waluta prezentacji 584
15.3. Różnice kursowe na gruncie podatkowym585
15.3.1. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych  585
15.3.2. Ustawa o podatku od towarów i usług  593
15.4. Przykłady 594

16. Kontrakty długoterminowe 605
16.1. Kontrakty długoterminowe w polskich przepisach bilansowych 605
16.1.1. Specyfika kontraktów długoterminowych i konieczność ich zindywidualizowanego traktowania  605
16.1.2. Ogólne pojęcia i kategorie związane z ujęciem kontraktów długoterminowych w księgach rachunkowych  606
16.1.3. Informacje ujawniane w sprawozdaniu finansowym 621
16.2. KontraktydługoterminowewedługMiędzynarodowych Standardów Rachunkowości  624
16.2.1. Koszty kontraktów długoterminowych (MSR).628
16.2.2. Przychody w kontraktach długoterminowych (MSR)629
16.2.3. Informacje ujawniane w sprawozdaniu finansowym 631
16.3. Aspekty podatkowe kontraktów długoterminowych 632
16.3.1. Przychody i koszty z wyceny kontraktów w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych632
16.3.2. Wpływ wyceny kontraktów długoterminowych na podatek odroczony.635
16.4. Przykłady 637

17. Połączenia spółek  655
17.1. Połączenia spółek – regulacje prawne zawarte w Kodeksie spółek handlowych – zarys ogólny  655
17.2. Połączenia spółek w świetle ustawy o rachunkowości.658
17.2.1. Metoda łączenia udziałów 659
17.2.2. Metoda nabycia  665
17.3. Połączenia spółek – uregulowaniaMiędzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej  673
17.3.1. Zakres stosowania MSSF 3 – pojęcia i definicje 673
17.3.2. Księgi rachunkowe i sprawozdania finansowe spółek połączonych metodą nabycia według MSSF 3  682
17.4. Połączenia jednostek w świetle przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych  684
17.4.1. Połączenia spółek w przepisach podatkowych – zakres regulacji  684
17.4.2. Rozliczenie dochodów spółki przejmowanej i przejmującej.685
17.4.3. Wartość godziwa ustalana w metodzie nabycia a ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych 687
17.4.4. Wartość firmy ustalana w metodzie nabycia a ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych 688
17.4.5. Połączenia jednostek w aspekcie odroczonego podatku dochodowego688
17.5. Przykłady 691

18. Przekształcenie sprawozdania finansowego na zgodne z MSSF   705
18.1. Kiedy możemy, a kiedy musimy stosować MSSF.705
18.2. Jak przygotować się do wprowadzenia MSSF w jednostce 706
18.2.1. Dzień przejścia na MSSF 707
18.2.2. Identyfikacja różnic 708
18.2.3. Wycena różnic.714
18.2.4. Wzór sprawozdania finansowego według MSSF  715
18.2.5. Wprowadzenie niezbędnych korekt.717
18.3. Przykłady 719

19. Utrata wartości aktywów  785
19.1. Utrata wartości aktywów – w świetle ustawy o rachunkowości i KSR 4  785
19.1.2. Test na utratę wartości w świetle KSR 4 785
19.1.3. Wartość handlowa a wartość użytkowa aktywów  789
19.1.4. Ustalanie odpisu aktualizującego wartość pojedynczych składników aktywów  794
19.1.5. Ustalanie odpisu aktualizującego wartość grupowych składników aktywów  804
19.1.6. Zmiany dokonanych odpisów aktualizujących 807
19.1.7. Test na utratę wartości firmy  809
19.2. Utrata wartości aktywów – uregulowania zawarte w MSR 36 „Utrata wartości aktywów” 811
19.2.1. Zakres uregulowań zawarty w MSR 36811
19.2.2. Główne obszary różnic pomiędzy MSR 36 a KSR 4 811
19.3. Utrata wartości aktywów a ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych.814
19.4. Przykłady 814

Wykaz przykładów
Wykaz tabel
Wykaz schematów