Podręcznik adresowany jest do studentów prawa, administracji, ekonomii, biznesu oraz finansów i rachunkowości, jak też do wszystkich tych, którzy chcą zapoznać się, czy też ugruntować swoją wiedzę z zakresu ogólnego prawa podatkowego.

W pierwszym rozdziale książki Autorzy wyczerpująco a zarazem w przystępny sposób przedstawiają źródła prawa podatkowego, w tym źródła międzynarodowego prawa podatkowego oraz analizę zagadnień wykładni (interpretacji) przepisów prawa podatkowego. Pozostałe rozdziały poświęcone zostały problematyce zawartej w Ordynacji podatkowej.

Kolejność omawianych zagadnień pozwala w sposób jasny i zrozumiały zapoznać się z konstrukcją zobowiązania podatkowego poprzez analizę elementów tworzących to zobowiązanie takich jak: podmioty uczestniczące w stosunku prawno podatkowym, sposoby powstawania takiego stosunku oraz jego wygasania czy też możliwe rodzaje zabezpieczeń wykonania zobowiązania podatkowego. W opracowaniu omówiono także postępowanie podatkowe, zasady kontroli podatkowej, porównując ją dla pełniejszego zrozumienia istoty kontroli podatkowej z kontrolą skarbową oraz zamieszczono wybrane orzecznictwo.

Rozdziały:

Wykaz skrótów

Przedmowa

Rozdział 1. Źródła i wykładnia prawa

1.1. Źródła prawa podatkowego

1.1.1. Charakterystyka zamkniętego systemu źródeł prawa

1.1.2. Konstytucja

1.1.3. Ratyfikowane umowy międzynarodowe

1.1.4. Prawo Unii Europejskiej

1.1.5. Ustawy

1.1.6. Akty podstawowe

1.1.6.1. Rozporządzenia

1.1.6.2. Akty prawa miejscowego

1.1.7. Prawo wewnętrzne

1.1.8. Publikacja i promulgacja aktów normatywnych

1.1.9. Swoiste i niezorganizowane źródła prawa

1.2. Wykładnia prawa podatkowego

1.2.1. Założenia interpretacji przepisów prawnych

1.2.2. Wykładnia językowa

1.2.3. Wykładnia systemowa

1.2.4. Wykładnia celowościowa

1.2.5. Moc wiążąca wykładni

1.3. Międzynarodowe i unijne źródła prawa podatkowego

1.3.1. Uwagi wprowadzające

1.3.2. Międzynarodowe prawo podatkowe

1.3.3. Unijne prawo podatkowe

Rozdział 2. Materialne prawo podatkowe

2.1. Zagadnienia ogólne

2.1.1. Istota, geneza i struktura ustawy Ordynacja podatkowa

2.1.2. Zakres zastosowania Ordynacji podatkowej

2.1.2. Zakres zastosowania Ordynacji podatkowej

2.1.3. Definicje ustawowe

2.1.3.1. Ustawy podatkowe

2.1.3.2. Przepisy prawa podatkowego

2.1.3.3. Księgi podatkowe

2.1.3.4. Definicje porządkujące (odsyłające)

2.1.3.5. Ulgi podatkowe i zwrot podatku

2.1.3.6. Niepodatkowe należności budżetowe

2.1.3.7. Podatek

2.1.3.8. Działalność gospodarcza

2.1.3.9. Cena transakcyjna

2.1.3.10. Podmiot krajowy i podmiot zagraniczny

2.1.4. Zasady ogólne

2.1.4.1. Środki komunikacji elektronicznej

2.1.4.2. Wybór formy opodatkowania

2.1.4.3. Rok podatkowy

2.1.4.4. Terminy

2.2. Podmioty stosunku zobowiązaniowego wprawie podatkowym i ich odpowiedzialność

2.2.1. Organy podatkowe

2.2.1.1. Ogólna kompetencja organów podatkowych

2.2.1.2. Szczególna kompetencja organów podatkowych

2.2.1.3. Spory kompetencyjne pomiędzy organami podatkowymi

2.2.1.4. Interpretacje przepisów prawa podatkowego

2.2.1.5. Porozumienia w sprawach cen transakcyjnych

2.2.2. Podatnik

2.2.3. Płatnik

2.2.4. Inkasent

2.2.5. Pojęcie odpowiedzialności wprawie podatkowym

2.2.5.1. Odpowiedzialność osobista

2.2.5.2. Odpowiedzialność rzeczowa

2.2.5.3. Odpowiedzialność solidarna

2.2.5.4. Odpowiedzialność subsydiarna

2.2.6. Odpowiedzialność podatnika, płatnika, inkasenta

2.2.6.1. Odpowiedzialność podatnika

2.2.6.2. Odpowiedzialność płatnika i inkasenta

       2.2.7. Następcy prawni i ich odpowiedzialność

2.2.7.1. Podmioty, które wstępują we wszystkie prawa i obowiązki poprzednika prawnego, wynikające z przepisów prawa podatkowego oraz z decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa podatkowego (art. 93, art. 93a, art. 93b o.p.)

2.2.7.2. Podmioty, które przejmują wszelkie prawa i obowiązki poprzednika wynikające z przepisów prawa podatkowego, ale z ograniczeniami (art. 95 i 96 o.p.)

2.2.7.3. Podmioty, które przejmują prawa i obowiązki swoich poprzedników pozostające w związku z przydzielonymi im w planie podziału składnikami majątku (art. 93c o.p.)

2.2.7.4. Spadkobiercy, którzy przejmują wyłącznie majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy będącego podatnikiem i tylko niektóre niemajątkowe uprawnienia spadkodawcy (art. 97 i in. o.p.)

2.2.7.5. Zapisobierca, przejmujący obowiązki spadkodawcy (art. 106 o.p.)

2.2.8. Osoby trzecie i ich odpowiedzialność

2.2.8.1. Ogólna charakterystyka odpowiedzialności osób trzecich

2.2.8.2. Rozwiedziony małżonek podatnika

2.2.8.3. Członkowie rodziny podatnika

2.2.8.4. Nabywca przedsiębiorstwa, zorganizowanej części przedsiębiorstwa

2.2.8.5. Firmanctwo

2.2.8.6. Właściciel, samoistny posiadacz, użytkownik wieczysty rzeczy lub prawa majątkowego

2.2.8.7. Dzierżawca i użytkownik nieruchomości

2.2.8.8. Wspólnicy spółki cywilnej i spółek osobowych

2.2.8.9. Członkowie zarządu spółek kapitałowych

2.2.8.10. Członkowie organów zarządzających osób prawnych innych niż spółki kapitałowe

2.2.8.11. Osoby prawne przejmujące lub osoby prawne powstałe w wyniku podziału

2.2.8.12. Gwarant lub poręczyciel

2.3. Powstanie zobowiązań podatkowych

2.3.1. Obowiązek podatkowy i zobowiązanie podatkowe

2.3.2. Przedawnienie prawa do wydania decyzji

2.3.3. Elementy zobowiązania podatkowego

2.3.3.1. Wysokość świadczenia

2.3.3.2. Miejsce świadczenia

2.3.3.3. Termin płatności

2.4. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego

2.4.1. Efektywne sposoby wygaśnięcia zobowiązania podatkowego

2.4.1.1. Zapłata

2.4.1.2. Pobranie podatku przez płatnika lub inkasenta

2.4.1.3. Potrącenie

2.4.1.4. Przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych

2.4.1.5. Zaliczenie nadpłaty lub zaliczenie zwrotu podatku

2.4.1.6. Przejęcie własności nieruchomości lub prawa majątkowego w postępowaniu egzekucyjnym

2.4.1.7. Podsumowanie

2.4.2. Nieefektywne metody wygaśnięcia zobowiązania podatkowego

2.4.2.1. Przedawnienie

2.4.3. Wygaśnięcie zobowiązań podatkowych płatnika lub inkasenta

2.4.4. Nadpłata

2.4.4.1. Pojęcie nadpłaty

2.4.4.2. Zasady ustalenia wysokości nadpłaty

2.4.4.3. Dzień powstania nadpłaty

2.4.4.4. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku

2.4.4.5. Zwrot nadpłaty

2.4.5. Zwrot podatku

2.5. Zabezpieczanie zobowiązań podatkowych

2.5.1. Zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych

2.5.1.1. Zagadnienia wstępne

2.5.1.2. Formy zabezpieczeń

2.5.1.3. Hipoteka przymusowa

2.5.1.4. Zastaw skarbowy

2.5.1.5. Wyjawienie majątku

2.5.1.6. Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu

2.6. Zaległość podatkowa i ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych

2.6.1. Zaległość podatkowa

2.6.1.1. Definicja zaległości podatkowej

2.6.1.2. Inne przypadki traktowane jak zaległość podatkowa

2.6.1.3. Skutki powstania zaległości podatkowej

2.6.2. Odsetki za zwłokę i opłata prolongacyjna

2.6.2.1. Odsetki za zwłokę

2.6.2.2. Opłata prolongacyjna

2.6.3. Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych

2.6.3.1. Pojęcie ulgi podatkowej

2.6.3.2. Wniosek w przedmiocie ulgi podatkowej

2.6.3.3. Umorzenie zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej

2.7. Deklaracje podatkowe

2.7.1. Podpisywanie deklaracji

2.7.2. Korekta deklaracji

2.7.3. Informacje podatkowe

2.7.4. Rachunki

Rozdział 3. Postępowanie podatkowe

3.1. Zagadnienia ogólne postępowania podatkowego

3.2. Zasady ogólne postępowania podatkowego

3.2.1. Zasada praworządności

3.2.2. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych

3.2.3. Zasada udzielania informacji

3.2.4. Zasada prawdy obiektywnej

3.2.5. Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym

3.2.6. Zasada przekonywania

3.2.7. Zasada szybkości postępowania

3.2.8. Zasada pisemności

3.2.9. Zasada dwuinstancyjności postępowania

3.2.10. Zasada stabilności ostatecznych decyzji

3.2.11. Zasada ograniczonej jawności postępowania podatkowego

3.3. Podmioty postępowania podatkowego

3.3.1. Wyłączenia

3.3.2. Strona postępowania podatkowego

3.3.3. Pełnomocnictwo i przedstawicielstwo

3.3.4. Podmioty na prawach strony

3.3.4.1. Organizacja społeczna jako uczestnik postępowania

3.3.4.2. Prokurator jako uczestnik postępowania

3.3.4.3. Rzecznik Praw Obywatelskich jako uczestnik postępowania podatkowego

3.4. Wszczęcie postępowania podatkowego

3.4.1. Wszczęcie postępowania z urzędu

3.4.2. Połączenie postępowań – współuczestnictwo formalne

3.4.3. Zasada przestrzegania właściwości z urzędu

3.4.4. Terminy postępowania

3.4.4. Chwila wszczęcia postępowania podatkowego

3.4.5. Przywrócenie terminu

3.5. Doręczenia

3.5.1. Doręczenia właściwe

3.5.2. Doręczenie zastępcze i fikcyjne

3.6. Wezwania

3.7. Postępowanie dowodowe

3.7.1. Dowody

3.7.1.1. Księgi podatkowe

3.7.1.2. Dokumenty urzędowe

3.7.1.3. Deklaracje podatkowe

3.7.1.4. Dowód z zeznań świadków

3.7.1.5. Dowód z opinii biegłego

3.7.1.6. Dowód z oględzin

3.7.1.7. Dowód z przesłuchania strony

3.7.2. Informacje podatkowe

3.7.3. Badanie treści czynności prawnych

3.8. Zawieszenie postępowania podatkowego

3.8.1. Obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego

3.8.1.1. Śmierć strony

3.8.1.2.Zagadnienie wstępne

3.8.1.3. Śmierć przedstawiciela ustawowego strony

3.8.1.4. Utrata przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych

3.8.1.5. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej

3.8.1.6. Potrzeba uzyskania informacji od organów zewnętrznych

3.8.2. Fakultatywne przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego

3.9. Umorzenie postępowania

3.9.1. Obligatoryjne umorzenie postępowania podatkowego

3.9.2. Fakultatywne umorzenie postępowania podatkowego

3.10. Zakończenie postępowania przed organem I instancji – formy rozstrzygnięć

3.10.1. Decyzje

3.10.1.1. Charakter prawny decyzji podatkowej

3.10.1.2. Zajęcie stanowiska przez inny organ i wpływ tego stanowiska na treść decyzji

3.10.1.3. Elementy decyzji i jej forma

3.10.1.4. Weryfikacja wad niekwalifikowanych decyzji – uzupełnienie i sprostowanie decyzji

3.10.1.5. Decyzja o umorzeniu postępowania podatkowego

3.10.1.6. Wykonanie decyzji

3.10.2. Postanowienia

3.10.2.1. Charakter prawny postanowienia

3.10.2.2. Elementy postanowienia

3.11. Odwołanie i zażalenie w postępowaniu podatkowym

3.11.1. Odwołanie

3.11.1.1. Treść odwołania

3.11.1.2. Termin i tryb wniesienia odwołania

3.11.1.3. Kompetencje organu odwoławczego

3.11.1.4. Cofnięcie odwołania przez stronę

3.11.1.5. Rozstrzygnięcia (decyzje) organu odwoławczego

3.11.2. Zażalenie

3.12. Tryby nadzwyczajne postępowania

3.12.1. Wznowienie postępowania podatkowego

3.12.1.1. Przesłanki wznowienia postępowania podatkowego

3.12.1.2. Tryb wznowienia postępowania podatkowego

3.12.2. Stwierdzenie nieważności decyzji

3.12.2.1. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji

3.12.2.2. Tryb postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji

3.12.3. Uchylenie lub zmiana decyzji podatkowej

3.12.3.1. Charakter prawny uchylenia i zmiany decyzji

3.12.3.2. Przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji

3.12.4. Wygaśnięcie decyzji

3.13. Kary porządkowe w postępowaniu podatkowym

3.14. Koszty postępowania podatkowego

Rozdział 4. Kontrola podatkowa i skarbowa

4.1. Czynności sprawdzające

4.1.1. Rodzaje czynności sprawdzających

4.2. Kontrola podatkowa

4.2.1. Charakter prawny i podstawy wszczęcia kontroli podatkowej

4.2.2. Przedmiotowy i podmiotowy zakres kontroli podatkowej

4.2.3. Uprawnienia i obowiązki kontrolującego i kontrolowanego

4.2.3.1. Uprawnienia kontrolującego

4.2.3.2. Obowiązki kontrolowanego

4.2.4. Zakończenie kontroli podatkowej

4.3. Kontrola skarbowa

Wykaz powołanych aktów prawnych

Wybór orzecznictwa

Rozdział I. Źródła i wykładnia prawa podatkowego

Rozdział II. Materialne prawo podatkowe

Podmioty stosunku zobowiązaniowego wprawie podatkowym

Powstawanie zobowiązań podatkowych

Wygaśnięcie zobowiązań podatkowych

Zabezpieczanie zobowiązań podatkowych

Zaległość podatkowa i ulgi w spłacie zobowiązań

Rozdział III. Postępowanie podatkowe

Zasady postępowania

Podmioty postępowania

Wszczęcie postępowania podatkowego

Doręczenia

Wezwania

Postępowanie dowodowe

Zawieszenie postępowania podatkowego

Umorzenie postępowania podatkowego

Zakończenie postępowania podatkowego przed organem I instancji – formy rozstrzygnięć

Kary porządkowe w postępowaniu podatkowym

Koszty postępowania podatkowego

Rozdział IV. Kontrola podatkowa i skarbowa

Czynności sprawdzające

Kontrola podatkowa i skarbowa

Bibliografia