Aby zapewnić skuteczną opiekę stomatologiczną społeczeństwu, konieczne jest jednoczesne prowadzenie działań profilaktycznych, leczenie i rehabilitacja schorzeń narządu żucia.

Tylko doskonale zorganizowana praca lekarzy stomatologów i współpraca z pomocniczym personelem stomatologicznym może uczynić to trudne zadanie możliwe do realizacji.

Celem autorów podręcznika jest przygotowanie higienistek i asystentek do profesjonalnego wykonywania zawodu.

Zadaniem higienistki jest prowadzenie profilaktyki, bez bezpośredniego udziału lekarza stomatologa, często pod jego odległym nadzorem, zadaniem zaś asystentki - czynny udział w wykonywaniu zabiegów w gabinecie stomatologicznym.

Te dwa zawody - nawet w dobie reformy służby zdrowia - mają zapewnioną przyszłość. Obecne wydanie zostało zmienione, zgodnie z najnowszymi osiągnięciami w dziedzinie stomatologii.

Rozdziały:

CZĘŚĆ I   PROPEDEUTYKA STOMATOLOGII

1. Poradnia stomatologiczna - wyposażenie
Wyposażenie podstawowe
Wyposażenie pomocnicze
Konserwacja aparatury i sprzętu stomatologicznego
2. Narzędzia w poszczególnych gabinetach stomatologicznych
Narzędzia diagnostyczne
Narzędzia do opracowania szkliwa
Narzędzia do opracowania zębiny
Narzędzia do rozdzielania (separacji) zębów
Narzędzia do izolacji zębów od dostępu śliny
Narzędzia do uzupełniania brakujących ścian zęba
Zestawy do przygotowania wypełnień
Instrumenty do opracowania kanałów korzeniowych zęba
Narzędzia do usuwania złogów nazębnych
Narzędzia chirurgiczne
Zestaw do iniekcji
Narzędzia do usuwania zębów
Narzędzia pomocnicze
Narzędzia protetyczne i ortodontyczne
Konserwacja narzędzi
3. Rodzaje i organizacja poradni stomatologicznych
Poradnie stomatologiczne
Standardy techniczne poradni stomatologicznej
Wyposażenie komunalne poradni
4. Organizacja pracy zespołu stomatologicznego
Zespół stomatologiczny
Podstawowe czynności w gabinecie stomatologicznym
Przygotowanie poradni (gabinetu) do pracy
Przygotowanie pacjenta do zabiegu
Czynna asysta przy zabiegach
5. Materiały i leki stomatologiczne
Materiały do wypełnień czasowych
Gutaperka
Cement cynkowo-siarczanowy
Materiały samotwardniejące
Cement tlenkowo-cynkowo-eugenolowy
Cementy prowizoryczne
Materiały podkładowe
Cementy fosforanowe
Cementy polikarboksylowe
Cementy lecznicze (preparaty wodorotlenkowo-wapniowe)
Cementy glassjonomerowe
Materiały do wypełnień stałych
Cementy krzemowe
Amalgamaty (ortęcia)
Materiały złożone (kompozycyjne)
Uszczelniacze bruzd i lakiery profilaktyczne
Materiały endodontyczne
Masy wyciskowe
Pomocnicze materiały w klinicznej praktyce protetycznej
Środki i preparaty wybielające
6. Materiały sanitarne w stomatologii
Zastosowanie bielizny i materiałów opatrunkowych w stomatologii
Higiena osobista i ubiór higienistki (asystentki) stomatologicznej
7. Antyseptyka i aseptyka w gabinecie stomatologicznym
Dezynfekcja
Sterylizacja
Sterylizacja w autoklawie
Sterylizacja w sterylizatorze kulkowym
Sterylizacja chemiczna
Przygotowanie narzędzi do sterylizacji
Kontrola procesu sterylizacji
Przechowywanie narzędzi po sterylizacji
Procedury dotyczące dezynfekcji i sterylizacji w gabinetach stomatologicznych
Higiena rąk
Zasady ochrony personelu i pacjenta przed infekcją
8. Podstawy radiologii stomatologicznej
Podstawowe zagadnienia fizyki promieniowania rentgenowskiego
Pracownia rentgenowska
Radiografia
Systemy obrazowania w rentgenodiagnostyce
Ochrona radiologiczna
Radiografia cyfrowa
Wizualizacja optyczna w praktyce stomatologicznej
9. Fizykoterapia w stomatologii
Termoterapia (ciepłolecznictwo)
Oziębianie
Hydroterapia (wodolecznictwo)
Aerozoloterapia (wziewania, inhalacje)
Fototerapia (światłolecznictwo)
Laseroterapia
Elektroterapia (elektrolecznictwo)
Galwanizacja
Jonoforeza (jonizacja)
Elektrosterylizacja (chlorosterylizacja)
Elektroanestezja
Diadynamoterapia
Darsonwalizacja
Diatermia chirurgiczna (elektrochirurgia)
Ultradźwięki
Elektrodiagnostyka
Badanie elektropobudliwości miazgi zęba
Endoskopia
Negatoskopia
Endometria
10. Bezpieczeństwo i higiena pracy w gabinecie stomatologicznym
Planowanie, organizacja i wyposażenie gabinetu stomatologicznego
Wymogi techniczno-budowlane
Ogólne wyposażenie gabinetu stomatologicznego
Zapewnienie bezpieczeństwa przy obsłudze sprzętu medycznego
Ochrona zdrowia pracowników służby zdrowia
Ochrona przed zanieczyszczeniem i skażeniem
Ochrona przed zakażeniem
11. Dokumentacja stomatologiczna
Podstawy i regulacje prawne prowadzenia dokumentacji medycznej
Funkcje dokumentacji medycznej
Zasady ogólne sporządzania i prowadzenia dokumentacji medycznej
Zasady szczegółowe prowadzenia dokumentacji medycznej
Dokumentacja medyczna zbiorcza
Ewidencja pacjentów
Przechowywanie dokumentacji
Udostępnianie dokumentacji medycznej
Zestawy dokumentacji medycznej poradni stomatologicznych różnych specjalności
Niestandardowa dokumentacja stomatologiczna
12. Przepisy i regulacje prawne w zawodach higienistki i asystentki stomatologicznej
13. Zagadnienia etyki zawodu higienistki stomatologicznej
Etyka normatywna
Etyka nienormatywna
Kodeks etyki zawodowej
Potrzeba etyki
Postawa moralna higienistki stomatologicznej

CZĘŚĆ II   PROFILAKTYKA CHORÓB NARZĄDU ŻUCIA

14. Zadania, zakres i cele profilaktyki stomatologicznej
15. Próchnica zębów
Epidemiologia próchnicy
Wskaźniki próchnicy
Etiologia próchnicy
Węglowodany w pożywieniu a próchnica
Rola bakterii kwasotwórczych
Wrażliwość powierzchni szkliwa
Podział i objawy kliniczne próchnicy zębów
Zapobieganie próchnicy zębów
Rodzaje profilaktyki
Rola diety w zapobieganiu próchnicy
Higiena uzębienia i jamy ustnej
Kryteria oceny higieny jamy ustnej
Higiena jamy ustnej w różnym wieku i w różnych środowiskach
Fluorkowa profilaktyka próchnicy
Laki szczelinowe (wypełniacze szczelin)
Profilaktyka w grupach wysokiego ryzyka próchnicy
Łączenie metod w programach zapobiegania próchnicy i chorobom przyzębia
Wybrane programy profilaktyki próchnicy i chorób przyzębia u dzieci i młodzieży
16. Choroby przyzębia
Złogi nazębne
Etiologia chorób przyzębia
Podział i objawy chorób przyzębia
Wskaźniki chorób przyzębia
Zapobieganie chorobom przyzębia
Badanie i ustalanie planu profilaktyczno-leczniczego
Zabiegi higieniczne
Profilaktyka chorób przyzębia w grupie wysokiego ryzyka
17. Wady zgryzu
Etiologia i patogeneza wrodzonych i nabytych wad zgryzu
Dysfunkcje
Parafunkcje
Próchnica zębów
Urazy
Podział wad zgryzu
Profilaktyka ortodontyczna w różnych okresach rozwoju dziecka
Zapobieganie wadliwej postawie niemowląt
Wskazania profilaktyczne dotyczące karmienia sztucznego
Ćwiczenia funkcji żucia i jej rehabilitacja w przypadku braków zębowych
Rehabilitacja czynności połykania
Rehabilitacja czynności oddychania
Odzwyczajanie od szkodliwych nawyków
Profilaktyka próchnicy zębów
Oświata zdrowotna
Proste metody leczenia za pomocą ćwiczeń mięśni narządu żucia
Zapobieganie próchnicy i zapaleniom przyzębia podczas leczenia ruchomymi i stałymi aparatami ortodontycznymi
Zasady i realizacja profilaktyki ortodontycznej oraz udział w niej higienistki stomatologicznej
18. Profilaktyka onkologiczna

CZĘŚĆ III   WYCHOWANIE ZDROWOTNE W STOMATOLOGII

19. Wychowanie zdrowotne a promocja zdrowia jamy ustnej
20. Istota, cel i miejsce wychowania zdrowotnego w ochronie zdrowia
21. Rola i zadania wychowania zdrowotnego w stomatologii
22. Organizacja wychowania zdrowotnego
23. Zakres wychowania zdrowotnego w stomatologii
Zakres wychowania zdrowotnego wspomagającego działalność profilaktyczno-ortodontyczną oraz leczenie ortodontyczne
Zakres wychowania zdrowotnego wspomagającego zapobieganie chorobom przyzębia i ich leczenie
Zakres wychowania zdrowotnego wspomagającego leczenie chirurgiczne
Zakres wychowania zdrowotnego wspomagającego leczenie protetyczne
24. Metodyka wychowania zdrowotnego
Zasady wychowania w kulturze zdrowotnej
Metody wychowania w kulturze zdrowotnej
Formy oddziaływania wychowania zdrowotnego
Pomoce dydaktyczne
Wydawnictwa metodyczne i podręczniki
Popularne książki o zdrowiu i czasopisma
Środki wizualne i audiowizualne
Aparaty i urządzenia
Metodyka wychowania zdrowotnego w zależności od środowiska działania
Wychowanie zdrowotne w środowisku zamieszkania
Wychowanie zdrowotne w środowisku nauczania i wychowania
Wychowanie zdrowotne w środowisku pracy