W książce przedstawiono podstawy rysunku technicznego z uwzględnieniem komputerowego wspomagania projektowania CAD, najważniejsze zagadnienia związane z pomiarami warsztatowymi oraz najistotniejsze pojęcia z zakresu tolerancji i pasowań.

Opisano również podstawy mechaniki technicznej, w tym m.in. rodzaje sił i ich układy, klasyfikację i ogólną charakterystykę ruchu ciał oraz zasady dynamiki i drgania. Omówiono też podstawy wytrzymałości materiałów z uwzględnieniem różnych stanów i rodzajów obciążeń, rodzajów naprężeń oraz różnorodnych obliczeń wytrzymałościowych.

Treść bogato zilustrowano w celu ułatwienia zrozumienia opisywanych treści nauczania. Na końcu każdego rozdziału zamieszczono pytania kontrolne oraz zadania do samodzielnego rozwiązania, umożliwiające uczniowi samoocenę stopnia opanowania materiału.

Podręcznik będzie przydatny również osobom zdobywającym kwalifikacje zawodowe w ramach kształcenia pozaszkolnego oraz zajmującym się działalnością praktyczną w zakresie techniki samochodowej.

Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania i wpisany do wykazu podręczników przeznaczonych do kształcenia w zawodach do nauczania zawodu technik pojazdów samochodowych (symbol cyfrowy 311[52]) na poziomie technikum i szkoły policealnej. Nr dopuszczenia do użytku szkolnego MEN: 21/2010.

Rozdziały:

1. Podstawy rysunku technicznego 9
1.1. Rysunek techniczny językiem ludzi techniki 9
1.1.1. Normalizacja rysunków technicznych 9
1.1.2. Rodzaje rysunków 10
1.2. Arkusze rysunkowe 11
1.3. Linie rysunkowe 13
1.4. Pismo techniczne 17
1.5. Tabliczki rysunkowe 20
1.6. Rzutowanie prostokątne 23
1.7. Rzutowanie aksonometryczne 29
1.8. Widoki i przekroje 32
1.9. Wymiarowanie 42
1.9.1. Linie wymiarowe i liczby wymiarowe 42
1.9.2. Wymiarowanie średnic, łuków i promieni 45
1.9.3. Wymiarowanie kątów i elementów foremnych 47
1.9.4. Wymiarowanie ścięć, zakończeń wałków i przejść 50
1.9.5. Wymiarowa nie powtarzających się elementów 51
1.9.6. Ogólne za sady wymiarowania 53
1.10. Uproszczenia rysunkowe 58
1.10.1. Uproszczenia połączeń nierozłącznych 59
1.10.2. Uproszczenia połączeń rozłącznych 61
1.11. Rysunek wykonawczy 74
1.12. Rysunek złożeniowy 81
1.13. Rysunki schematyczne 87
1.14. Wspomaganie projektowania CAD 91
1.15. Pytania kontrolne i zadania 96

2. Pomiary warsztatowe 97
2.1. Rodzaje pomiarów warsztatowych. Błędy pomiarów 97
2.1.1. Metody pomiarowe 97
2.1.2. Błędy pomiarowe 98
2.1.3. Nie pewność pomiaru 99
2.1.4. Zapis wyników pomiaru 101
2.2. Klasyfikacja narzędzi pomiarowych 102
2.3. Wzorce miary 103
2.4. Przyrządy pomiarowe 107
2.4.1. Przymiar kreskowy 107
2.4.2. Suwmiarka 107
2.4.3. Przyrządy mikrometryczne 110
2.4.4. Czujni ki zegarowe 114
2.4.5. Kątomierz uniwersalny 115
2.4.6. Przyrządy pomiarowe z odczytem cyfrowym 116
2.4.7. Inne urządzenia pomiarowe stosowane do pomiarów związanych z pojazdami samochodowymi 118
2.5. Pytania kontrolne i zadania 119

3. Tolerancje i pasowania 121
3.1. Podstawowe pojęcia i określenia 121
3.2. Rodzaje tolerancji 123
3.3. Pasowania 125
3.4. Tolerowanie kształtu i położenia 130
3.5. Chropowatość powierzchni 132
3.6. Pytania kontrolne i zadania 137

4. Podstawy mechaniki technicznej 139
4.1. Podstawowe wiadomości o siłach 139
4.1.1. Podział sił 139
4.1.2. Więzy i reakcje więzów 140
4.1.3. Uwalnianie ciała od więzów 141
4.1.4. Rozkładanie siły na dwie składowe 142
4.1.5. Rzuty sił na osie układu współrzędnych 143
4.2. Układy sił 145
4.3. Płaski oraz przestrzenny układ sił zbieżnych 145
4.3.1. Płaski układ sił zbieżnych 46
4.3.2. Wykreślny sposób składania sił zbieżnych w płaskim układzie sił 146
4.3.3. Analityczny sposób składania sił zbieżnych w płaskim układzie sił 147
4.3.4. Analityczny sposób składania sił zbieżnych w przestrzennym układzie sił 148
4.3.5. Warunki równowagi płaskiego układu sił zbieżnych 148
4.3.6. Analityczne warunki równowagi płaskiego układu sił zbieżnych. Wyznaczanie reakcji 148
4.3.7. Wykreślny warunek równowagi płaskiego układu sił zbieżnych 150
4.3.8. Warunki równowagi przestrzennego układu sił zbieżnych 151
4.4. Dowolny płaski układ sił 152
4.4.1. Wykreślne składanie płaskiego dowolnego układu sił 152
4.4.2. Analityczne składanie płaskiego dowolnego układu sił 154
4.4.3. Analityczne warunki równowagi płaskiego dowolnego układu sił. Wyznaczanie reakcji 155
4.4.4. Wykreślne warunki równowagi płaskiego dowolnego układu sił 156
4.5. Moment siły względem punktu i jego wyznaczanie 158
4.5.1. Moment główny układu sił 159
4.5.2. Para sił i jej właściwości 160
4.6. Środek masy ciała 161
4.7. Tarcie 164
4.8. Klasyfikacja i ogólna charakterystyka ruchu ciała 167
4.8.1. Ruch prostoliniowy jednostajny 168
4.8.2. Ruch prostoliniowy zmienny 169
4.8.3. Ruch krzywoliniowy 171
4.8.4. Ruch jednostajny po okręgu 171
4.8.5. Ruch obrotowy jednostajny ciała sztywnego dookoła stałej osi 172
4.9. Zasady dynamiki 174
4.10. Drgania swobodne i wymuszone. Rezonans drgań 176
4.11. Pytania kontrolne i zadania 179

5. Podstawy wytrzymałości materiałów 181
5.1. Odkształcenia 181
5.2. Naprężenia 183
5.3. Rozciąganie i ściskanie 184
5.3.1. Podstawowe pojęcia związane z rozciąganiem i ściskaniem. Prawo Hooke’a 184
5.3.2. Próba rozciągania 189
5.3.3. Próba ściskania 193
5.4. Naprężenia dopuszczalne 195
5.5. Naprężenia rzeczywiste 197
5.6. Na prężenia stykowe 199
5.7. Spiętrzenie naprężeń 200
5.8. Wytrzymałość złożona – złożony stan naprężeń 202
5.9. Naprężenia jednoosiowe i dwukierunkowe 203
5.10. Naprężenia termiczne 204
5.11. Obliczanie elementów konstrukcyjnych narażonych na rozciąganie i ściskanie 205
5.12. Ścinanie 208
5.12.1. Czyste ścinanie 208
5.12.2. Ścinanie technologiczne 209
5.13. Obliczenia wytrzymałościowe na ścinanie 211
5.14. Zginanie 213
5.14.1. Podstawowe pojęcia związane ze zginaniem 213
5.14.2. Moment gnący i siła tnąca 215
5.14.3. Analityczny sposób wyznaczania momentów gnących i sił tnących w belce obciążonej siłami skupionymi 216
5.14.4. Wykreślny sposób wyznaczania momentów gnących w belce obciążonej siłami skupionymi 221
5.14.5. Analityczny sposób wyznaczania momentów gnących w belce z obciążeniem ciągłym 223
5.14.6. Naprężenia i odkształcenia przy zginaniu 227
5.14.7. Czyste zginanie 228
5.14.8. Wskaźnik wytrzymałości przekroju na zginanie 228
5.14.9. Obliczanie belek na zginanie 230
5.14.10. Linia ugięcia i strzałka ugięcia 232
5.15. Skręcanie 233
5.15.1. Wskaźnik wytrzymałości przekroju na skręcanie 234
5.15.2. Obliczanie elementów na skręcanie 234
5.15.3. Warunek sztywności pręta skręcanego 237
5.16. Wytrzymałość zmęczeniowa – obciążenia i na prężenia zmienne 238
5.17. Obliczanie elementów poddanych jednoczesnemu zginaniu i skręcaniu – wytrzymałość złożona 240
5.18. Pytania kontrolne i zadania 242