Obszerne i szczegółowe opracowanie dotyczące rachunkowości organów finansowych budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych.

Publikacja zawiera omówienie zasad gospodarki finansowej sektora finansów publicznych (metody finansowania działalności, zasady gromadzenia i wydatkowania środków pieniężnych, sprawozdawczość).

W drugiej części Autorka zawarła szczegółową charakterystykę i zasady ewidencji składników majątkowych, operacji wynikowych, wyniku finansowego, funduszy i rezerw (majątek trwały; inwestycje; majątek obrotowy; koszty działalności podstawowej; ewidencja funduszy, rezerw, przychodów przyszłych okresów i wyniku finansowego; przychody oraz związane z nimi koszty, zyski i straty nadzwyczajne).

Liczne przykłady, schematy ewidencji, przejrzysty układ tekstu są bardzo pomocne zarówno dla praktyków, jak i dla osób rozpoczynających pracę w działach finansowych jednostek budżetowych, a także dla studiujących tą tematykę.

Stan prawny – 30 kwietnia 2011 r.

Publikacja opracowana w oparciu o nowe przepisy Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a także o wydane na jej podstawie rozporządzenia, w tym m.in.:
• Rozporządzenie z dnia 5 lipca 2010 r. w sprawie nowych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 128, poz. 861);
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych (Dz.U. Nr 241, poz. 1616).

Rozdziały:

Część pierwsza. Ogólna charakterystyka sektora finansów publicznych, rachunkowość wykonywania budżetu, jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych oraz rachunki bankowe jednostek

I. Zasady gospodarki finansowej wynikające z ustawy o finansach publicznych
1. Charakterystyka sektora finansów publicznych i sektora budżetowego państwa
1.1. Jednostki budżetowe i zasady ich finansowania         20
1.2. Samorządowe zakłady budżetowe            27
2. Zadania sektora publicznego               31
2.1. Zadania gmin                  31
2.2. Zadania powiatów                 32
2.3. Zadania samorządów województw            33
3. Definicja budżetu państwa i budżetu jednostki samorządu terytorialnego  34
3.1. Dochody i wydatki budżetu państwa           36
3.2. Przychody i rozchody budżetu państwa           40
4. Budżet środków europejskich              41
5. Budżet jednostki samorządu terytorialnego           45
6. Dysponenci środków budżetowych             53
6.1. Układy wykonawcze budżetu              53
6.2. Klasyfikacja budżetowa               54
6.2.1. Klasyfikacja według części budżetu państwa       56
6.2.2. Klasyfikacja według działów            59
6.2.3. Klasyfikacja według rozdziałów           61
6.2.4. Klasyfikacja według paragrafów           61
6.3. Klasyfikacja według wydatków strukturalnych         63
7. Rachunkowość sektora budżetowego             70

II. Gromadzenie i wydatkowanie środków pieniężnych w organie finansowym  73
1. Ogólna charakterystyka miejsc i kierunków przepływów w budżecie państwa 73
2. Ogólne zasady wykonywania budżetu państwa         76
3. Rachunki bankowe budżetu państwa             81
4. Wykonywanie budżetu jednostki samorządu terytorialnego      85
4.1. Ogólne zasady wykonywania budżetu JST         85
5. Szczególne zasady rachunkowości wykonywania budżetu państwa
– okres przejściowy oraz księga główna budżetu państwa      91
6. Szczególne zasady rachunkowości i księga główna budżetu JST     101
7. Zobowiązania finansowe jednostek samorządu terytorialnego     116
7.1. Zasady zaciągania zobowiązań przez JST          116

III. Dochody, wydatki i środki pieniężne jednostek budżetowych oraz środki pieniężne samorządowych zakładów budżetowych
1. Ogólna charakterystyka szczególnych zasad rachunkowości jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych
2. Rachunki bieżące jednostek budżetowych           128
2.1. Ewidencja dochodów budżetowych w jednostkach budżetowych  130
2.2. Ewidencja wydatków budżetowych w jednostkach budżetowych  133
3. Rachunki bieżące samorządowych zakładów budżetowych      138
4. Pomocnicze rachunki bankowe              140
4.1. Pomocnicze rachunki bankowe według „rozporządzenia” – zasady ogólne
4.2. Pomocnicze rachunki bankowe dla obsługi budżetu państwa w zakresie krajowych środków finansowych
5. Rachunki dochodów własnych jednostek budżetowych       149
5.1. Rachunki dochodów własnych państwowych jednostek budżetowych
5.2. Rachunki dochodów własnych samorządowych jednostek budżetowych
6. Rachunki środków funduszy specjalnego przeznaczenia      154
7. Rachunek państwowych funduszy celowych          155
8. Rachunki środków europejskich             157
8.1. Rachunek środków pochodzących ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi
8.2. Rachunek środków europejskich            161
9. Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pieniężne    164
10. Rozliczenia gotówkowe                167
11. Zaangażowanie                  171
11.1. Ewidencja zaangażowania środków na wydatki budżetowe
11.2. Ewidencja zaangażowania planu finansowego samorządowego zakładu budżetowego
11.3. Ewidencja zaangażowania wydatków środków europejskich

IV. Sprawozdawczość                   181
1. Sprawozdawczość budżetowa               181
2. Sprawozdanie finansowe i ogólne zasady jego sporządzania      188
2.1. Bilans z wykonania budżetu JST            190
2.2. Bilans jednostki budżetowej i samorządowego zakładu budżetowego
2.3. Skonsolidowany bilans jednostki samorządu terytorialnego     195
2.4. Rachunek zysków i strat jednostki            197
2.5. Zestawienie zmian w funduszu             199

Część druga. Charakterystyka i ewidencja pozostałych składników majątkowych, operacji wynikowych, wyniku finansowego, funduszy i rezerw

I. Majątek trwały w jednostkach budżetowych i samorządowych zakładach budżetowych
1. Podstawowy podział majątku trwałego i zasady jego wyceny      203
2. Środki trwałe jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych
2.1. Urządzenia ewidencyjne środków trwałych         207
2.2. Zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych dla środków trwałych
2.3. Ewidencja zmian w stanie i wartości środków trwałych      210
3. Pozostałe składniki rzeczowego majątku trwałego         213
3.1. Zbiory biblioteczne                213
3.2. Mienie zlikwidowanych jednostek            215
3.3. Dobra kultury                  216
4. Wartości niematerialne i prawne              217
5. Długoterminowe aktywa finansowe             221
6. Należności długoterminowe               226

II. Inwestycje (środki trwałe w budowie)             229
1. Definicja inwestycji w sektorze publicznym          229
2. Inwestycje jednostek budżetowych            230
3. Inwestycje samorządowych zakładów budżetowych        234
4. Koszty inwestycji finansowanej ze środków budżetu państwa     236
5. Przekazywanie środków budżetu państwa na finansowanie inwestycji  237
5.1. Ewidencja w jednostkach budżetowych dotacji na inwestycje oraz środków z budżetu na inwestycje
6. Rozliczanie inwestycji

III. Majątek obrotowy w jednostkach budżetowych i samorządowych zakładach budżetowych
1. Rozrachunki i rozliczenia                245
1.1. Pojęcia rozrachunków, roszczeń i rozliczeń         245
1.2. Wycena i ewidencja rozrachunków oraz rozliczeń       246
1.2.1. Ewidencja rozrachunków z odbiorcami i dostawcami    248
1.2.2. Ewidencja należności z tytułu dochodów budżetowych    250
1.2.3. Rozliczenie dochodów budżetowych         253
1.2.4. Rozliczenie wydatków budżetowych         254
1.2.5. Rozliczenie dotacji budżetowych oraz płatności z budżetu środków europejskich
1.2.6. Rozrachunki z budżetami            257
1.2.7. Rozliczenie wydatków z budżetu środków europejskich    262
1.2.8. Rozliczenie wydatków ze środków pochodzących ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi
1.2.9. Pozostałe rozrachunki publicznoprawne        265
1.2.10. Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń         266
1.2.11. Pozostałe rozrachunki z pracownikami        269
1.2.12. Pozostałe rozrachunki             271
1.3. Odpisy aktualizujące należności            273
1.4. Zasady wyceny należności i zobowiązań w walutach obcych    277
2. Materiały i towary                  279
2.1. Definicja materiałów oraz ceny ewidencyjne stosowane w obrocie materiałowym
2.2. Wycena rozchodów materiałowych            281
2.3. Wycena bilansowa zapasu materiałów           285
2.4. Zakup materiałów i jego rozliczenie oraz ewidencja ich rozchodu   286
2.5. Obrót towarowy                 289
3. Produkty działalności                 291
3.1. Definicja produktów pracy             291
3.2. Ceny ewidencyjne w obrocie wyrobami gotowymi       291
3.3. Ewidencja obrotu wyrobami gotowymi          292

IV. Klasyfikacja, ewidencja i rozliczanie kosztów działalności podstawowej   297
1. Definicja kosztów i ich klasyfikacja            297
2. Układy i warianty ewidencji kosztów            302
2.1. Ewidencja kosztów według rodzaju – wariant I ewidencji kosztów   303
2.2. Zasady grupowania i rozliczania kosztów według wariantu III     311
2.3. Koszty w układzie kalkulacyjnym            317
2.4. Zmiana stanu produktów              318
3. Rozliczenia międzyokresowe kosztów            321
4. Sposoby rozliczania kosztów zakupu             325

V. Przychody oraz związane z nimi koszty, zyski i straty nadzwyczajne    331
1. Przychody, przychody budżetu a dochody budżetowe        331
2. Przychody z działalności podstawowej           332
2.1. Sprzedaż wyrobów gotowych i usług           333
2.2. Przychody z tytułu dochodów budżetowych         334
2.3. Sprzedaż towarów                336
2.4. Przychody z tytułu dotacji budżetowych i środków własnych na inwestycje
3. Przychody z tytułu operacji finansowych           341
4. Koszty operacji finansowych               343
5. Przychody i koszty pozostałej działalności operacyjnej       345
6. Zyski i straty nadzwyczajne               349

VI. Ewidencja funduszy, rezerw, przychodów przyszłych okresów i wyniku finansowego
1. Fundusz jednostki                  353
2. Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych          356
3. Fundusze celowe                  358
4. Fundusz mienia zlikwidowanych jednostek           360
5. Rezerwy na zobowiązania                361
6. Przychody przyszłych okresów              363
7. Ustalanie wyniku finansowego w jednostkach budżetowych      365
8. Ustalanie i rozliczanie wyniku finansowego w samorządowych zakładach budżetowych
Spis aktów prawnych                   374
Spis schematów                     377
Spis tabel                       381
Spis rysunków                     383