Rachunkowość zarządcza służy potrzebom informacyjnym kierowników różnych szczebli zarządzania w jednostce gospodarczej. Obejmuje ona zakres problemowy, który łączy rachunkowość z zarządzaniem jednostką.

Celem tej książki jest prezentacja i objaśnienie istoty, zasad i uwarunkowań zastosowania narzędzi składających się na rachunkowość zarządczą jako dziedzinę wiedzy i aktywności niezbędną w procesie efektywnego zarządzania strategicznego i operacyjnego współczesnymi podmiotami gospodarczymi.

Przedmiotem analizy są:
• fundamentalne pojęcia i tendencje w rozwoju rachunkowości zarządczej,
• systemy rachunku kosztów,
• zasady rozliczania i rozwiązania ewidencyjne dotyczące kosztów działalności operacyjnej, stosowane zgodnie z regulacjami prawnymi obowiązującymi w Polsce,
• zasady rozliczania i kalkulacji kosztów produktów w warunkach stosowania rachunku kasztów pełnych i rachunku kosztów zmiennych,
• cele zastosowania i zasady funkcjonowania rachunku kosztów standardowych,
• zagadnienia i metody rachunkowości zarządczej istotne w podejmowaniu decyzji operacyjnych,
• problematyka rachunku odpowiedzialności, cen transferowych oraz zasad budżetowania operacyjnego,
• przesłanki zastosowania, struktura i zasady kalkulacji w rachunku kosztów działań, zarówno typu klasycznego, jak i Time-Driven ABC,
• metody rachunkowości zarządczej ukierunkowanej strategicznie m.in. rachunek kosztów docelowych, budżetowanie kapitałowe, zbilansowana karta wyników), zagadnienia strategicznego zarządzania kosztami i wynikami oraz zarządzania opartego na wartości.

Książka jest przeznaczona zarówno dla studentów poznających zagadnienia rachunkowości zarządczej pod kierunkiem wykładowcy, jak i osób samodzielnie zdobywających bądź rozszerzających wiedzę z tej dziedziny. Będzie także przydatna menedżerom i praktykom rachunkowości zarządczej. Publikacja ta stanowi bowiem kompleksowe źródło wiedzy na temat tradycyjnych i najnowszych koncepcji i metod rachunkowości zorientowanej na potrzeby zarządzania.

Rozdziały:

1. Istota, rola i rozwój rachunkowości zarządczej
1.1. Rachunkowość zarządcza jako system informacyjny wspierający sterowanie
1.2. Relacje rachunkowości zarządczej i rachunkowości finansowej
1.3. Zarys ewolucji rachunkowości zarządczej
1.4. Nowe tendencje w rozwoju rachunkowości zarządczej
1.5. Rachunkowość zarządcza w Polsce
1.6. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

2. Koncepcje kosztowi efektów
2.1. Zarys pojęciowy: koszty, efekty, obiekty kosztów
2.2. Tradycyjne klasyfikacje kosztów
2.3. Klasyfikacja kosztów według ich reagowania na zmiany rozmiarów działalności
2.4. Koncepcje kosztów i efektów w kontekście podejmowania decyzji oraz planowania i kontroli
2.5. Dalsze kierunki rozwoju koncepcji kosztów i efektów
2.6. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

3. Klasyczne systemy rachunku kosztów i wyników
3.1. Typologia tradycyjnych systemów rachunku kosztów
3.2. System rachunku kosztów pełnych i system rachunku kosztów zmiennych - ogólna charakterystyka
3.3. Od systemów rachunku kosztów opartych na kosztach historycznych do systemów rachunku kosztów opartych na kosztach standardowych
3.4. Rachunek kosztów pełnych a rachunek kosztów zmiennych
3.5. Wielostopniowe i wieloobiektowe systemy rachunku kosztów i wyników oparte na kosztach zmiennych
3.6. Rozwinięte systemy rachunku kosztów zmiennych - ujęcia przykładowe
3.7. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

4. Rozliczanie i ewidencja kosztów działalności operacyjnej a potrzeby sprawozdawczości finansowej
4.1. Zasady budowy systematycznego rachunku kosztów
4.2. Układy ewidencyjne kosztów działalności operacyjnej
4.3. Istota pełnej i uproszczonej ewidencji kosztów
4.4. Organizacyjne rozwiązania rozliczania i ewidencji kosztów
4.5. Sposoby ewidencji kosztów działalności operacyjnej a ustalanie wyniku finansowego
4.6. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

5. Rozliczanie kosztów świadczeń podmiotów pomocniczych
5.1. Zasady wyceny świadczeń podmiotów pomocniczych
5.2. Metody rozliczania kosztów świadczeń wzajemnych podmiotów pomocniczych
5.3. Ewidencja kosztów świadczeń pomocniczych
5.4. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

6. Kalkulacja kosztów produktów w rachunku kosztów pełnych i rachunku kosztów zmiennych
6.1. Cele, przedmiot i odmiany kalkulacji kosztów
6.2. Odmiany kalkulacji podziałowej
6.3. Kalkulacja przy produkcji fazowej
6.4. Kalkulacja przy produkcji łącznej
6.5. Kalkulacja doliczeniowa
6.6. Kalkulacja kosztów w rachunku kosztów zmiennych
6.7. Cele kalkulacji kosztów a przydatność tradycyjnych metod kalkulacji
6.8. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

7. Rachunek kosztów standardowych
7.1. Istota i odmiany rachunku kosztów postulowanych
7.2. Cele rachunku kosztów standardowych
7.3. Ogólne zasady i warianty rachunku kosztów standardowych
7.4. Ustalanie standardów kosztów bezpośrednich
7.5. Zasady ustalania standardów kosztów pośrednich wytworzenia
7.6. Budżetowanie kosztów ośrodków odpowiedzialności
7.7. Sprawozdanie z wykonania budżetów i analiza odchyleń przy rachunku kosztów standardowych
7.8. Korzyści i ograniczenia stosowania rachunku kosztów standardowych
7.9. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

8. Analiza relacji "koszty-wielkość sprzedaży-wynik"
8.1. Istota, cele i założenia analizy relacji "koszty-wielkość sprzedaży-wynik"
8.2. Próg rentowności przy produkcji jednoasortymentowej
8.3. Próg rentowności przy produkcji wieloasortymentowej
8.4. Ograniczenia analizy relacji "koszty-wielkość sprzedaży-wynik"
8.5. Zastosowanie analizy relacji "koszty-wielkość sprzedaży-wynik" w planowaniu krótkookresowym, analizie wrażliwości wyniku finansowego i ocenie ryzyka operacyjnego
8.6. Analiza relacji "koszty-wielkość sprzedaży-wynik" a rachunek kosztów działań
8.7. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

9. Decyzyjne rachunki kosztów i wyników w zarządzaniu operacyjnym
9.1. Istota problemów decyzyjnych w zarządzaniu operacyjnym
9.2. Problem l - optymalny plan produkcji i sprzedaży w warunkach niewykorzystanych mocy produkcyjnych
9.3. Problem 2 - optymalny plan produkcji i sprzedaży w warunkach ograniczonych mocy produkcyjnych
9.4. Problem 3 - kupić czy wytworzyć
9.5. Problem 4 - przyjąć czy odrzucić dodatkowe zamówienie przy wolnych mocach produkcyjnych
9.6. Dolne granice cen jako punkt odniesienia dla decyzji krótkookresowych
9.7. Rachunek kosztów w decyzjach krótkookresowych na podstawie przykładu całościowego
9.8. Proces decyzyjny - ujecie całościowe
9.9. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

10. Rachunek odpowiedzialności i ceny transferowe
10.1. Decentralizacja i dywizjonalizacja
10.2. Pomiar dokonań finansowych ośrodków odpowiedzialności
10.3. Zarządzanie nastawione na wartość
10.4. Ceny transferowe
10.4.1. Istota cen transferowych w przedsiębiorstwie zdywizjonalizowanym
10.4.2. Ceny transferowe rynkowe
10.4.3. Ceny transferowe kosztowe
10.4.4. Ceny transferowe negocjowane
10.4.5. Podatkowe regulacje cen transferowych
10.5. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

11. Budżetowanie operacyjne jako instrument planowania i kontroli
11.1. Istota budżetu i budżetowania
11.2. Funkcje i etapy budżetowania
11.3. Podstawowe rodzaje budżetów
11.4. Metody sporządzania budżetów
11.5. Sterowanie budżetowe
11.6. Organizacyjne aspekty i uwarunkowania efektywnego budżetowania
11.7. Budżet główny w sterowaniu jednostką gospodarczą
11.8. Nowe tendencje w zakresie budżetowania operacyjnego
11.9. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

12. Pomiar i kalkulacja kosztów w rachunku kosztów działań
12.1. Istota rachunku kosztów działań
12.2. Zasady projektowania rachunku kosztów działań
12.3. Kalkulacja kosztów produktów w rachunku kosztów działań
12.4. Tradycyjne metody kalkulacji a kalkulacja ABC
12.5. Uwarunkowania i korzyści zastosowania rachunku kosztów działań
12.6. Kalkulacja kosztów działań według zasad Time-Driven ABC
12.7. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

13. Metody rachunkowości zarządczej w warunkach stosowania rachunku kosztów działań
13.1. Zakres zastosowania koncepcji Activity-Based Costing
13.2. Analiza działań
13.3. Budżetowanie w warunkach rachunku kosztów działań (ABB)
13.4. Analiza rentowności sprzedaży produktów i klientów
13.5. Przeprojektowywanie procesu gospodarczego
13.6. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

14. Systemy rachunku kosztów w strategicznym zarządzaniu kosztami i wynikami w cyklu życia produktu
14.1. Strategiczne i operacyjne zarządzanie kosztami a rachunkowość zarządcza
14.2. Systemy rachunku kosztów dla strategicznego zarządzania kosztami w japońskich korporacjach
14.3. Rachunek kosztów cyklu życia produktu
14.4. Rola target costing w strategicznym zarządzaniu kosztami
14.5. Koncepcja kaizen i rachunek redukcji kosztów
14.6. Target costing i kaizen costing a rachunkowość zarządcza
14.7. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

15. Koszty jakości i koszty środowiskowe jako parametry zarządzania kosztami i wynikami
15.1. Pomiar i monitorowanie kosztów jakości
15.2. Pomiar i monitorowanie kosztów środowiskowych
15.3. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

16. Budżetowanie kapitałowe: planowanie i ocena efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych
16.1. Istota budżetowania kapitałowego a znaczenie i rodzaje inwestycji
16.2. Cele i etapy budżetowania kapitałowego
16.3. Kryteria rachunku efektywności przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych
16.4. Zasady ustalania wartości bieżącej netto (NPV)
16.5. Istota i obliczanie wewnętrznej stopy zwrotu
16.6. Wartość bieżąca netto a wewnętrzna stopa zwrotu
16.7. Zmodyfikowana wewnętrzna stopa zwrotu
16.8. Tradycyjne metody oceny efektywności inwestycji
16.9. Rachunek inwestycyjny przy inflacji
16.10. Metody uwzględniania ryzyka w rachunkach inwestycyjnych
16.11. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

17. Metody i systemy pomiaru wyników działalności jednostek gospodarczych. Zbilansowana karta wyników
17.1. Zróżnicowanie wyników działalności przedsiębiorstw i ich pomiar
17.2. Metody i systemy pomiaru wyników
17.3. Pomiar wyników z zastosowaniem Tableau de Bord
17.4. Balanced Scorecard (BSC
17.5. Podsumowanie
Pytania
Zadania do samodzielnego rozwiązania

Słownik podstawowych terminów