Książka zawiera przystępną analizę współczesnego procesu karnego z punktu widzenia pojęcia rzetelnego procesu. Wskazuje, jak rozumiane są najważniejsze gwarancje procesowe, takie jak: bezstronność i niezawisłość sędziów, niezależność sądu, jawność i kontradyktoryjność postępowania, równoprawność stron, domniemanie niewinności, prawo do obrony, w tym obrony osobistej i korzystania z pomocy obrońcy, rozpoznanie sprawy bez zbędnej zwłoki, prawo do informacji, prawo do udziału w rozprawie, ne bis in idem, dwuinstancyjność postępowania.

Zawiera w tym zakresie aktualne i szczegółowe omówienie orzecznictwa sądów polskich: Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego; organów międzynarodowych: Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Międzynarodowego Trybunału Karnego i innych trybunałów karnych (MTKJ, MTKR), Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz sądów obcych: sądów brytyjskich i Sądu Najwyższego USA.

Książka została opracowana w ramach projektu badawczego przez zespół autorów, pracowników Zakładu Prawa Karnego Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, pod redakcją dr. hab. Pawła Wilińskiego z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Rozdziały:

Rozdział I.Pojęcie rzetelnego procesu karnego
1. Ustalenia terminologiczne
2. Znaczenie pojęcia rzetelnego procesu
3. Przydatność koncepcji rzetelnego procesu karnego
4. Rekonstrukcja standardu rzetelnego procesu

Rozdział II.Rzetelny proces karny w orzecznictwie sądów angielskich
1. Pojęcie rzetelnego procesu
1.1. Istota rzetelności procesu
1.2. Powstawanie idei rzetelnego procesu
1.3. Rola EKPC w prawie angielskim
2. Elementy prawa do rzetelnego procesu
2.1. Prawo do bezstronnego i właściwego sądu
2.2. Kontradyktoryjność postępowania
2.3. Domniemanie niewinności
2.4. Prawo do milczenia
2.5. Przyznanie się do winy
2.6. Prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie
2.7. Prawo do pomocy obrońcy
2.8. Ujawnienie dowodów
2.9. Prawo do odwołania od wyroku sądu I instancji
2.10. Postępowanie dowodowe
2.11. Inne elementy prawa do rzetelnego procesu
2.12. Nadużycie procesu (abuse of process)
2.13. Prawo pokrzywdzonego do rzetelnego procesu
3. Podsumowanie

Rozdział III.Rzetelny proces karny w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego USA
1. Zagadnienia wstępne
2. Pojęcie rzetelnego procesu a klauzula due process of law
3. Treść prawa do rzetelnego procesu (fair tria)l
3.1. Gwarancje fair trial sensu stricto
3.1.1. Prawo do procesu jawnego i w rozsądnym terminie (right to a speedy and public tria)l
3.1.2. Prawo do procesu przed bezstronną ławą przysięgłych (right to trial by impartial jury)
3.1.3. Prawo do informacji o oskarżeniu
3.1.4. Prawo do konfrontacji ze świadkami oskarżenia
3.1.5. Prawo do przymusowego sprowadzenia świadków obrony
3.1.6. Prawo do korzystania z pomocy obrońcy
3.2. Gwarancje przewidziane w Poprawce V do Konstytucji Stanów Zjednoczonych
3.2.1. Prawo do postawienia w stan oskarżenia przez wielką ławę przysięgłych (indictment by grand jury)
3.2.2. Zasada ne bis in idem (double jeopardy)
3.2.3. Zakaz przymuszania oskarżonego do samooskarżenia
3.3. Inne gwarancje dotyczące rzetelności postępowania karnego
4. Podsumowanie

Rozdział IV.Prawo do rzetelnego procesu sądowego w świetle EKPC i orzecznictwa ETPC
1. Zagadnienia ogólne
1.1. Kwestie terminologiczne
1.2. Sposoby rozumienia pojęcia
1.3. Zakres zastosowania prawa do rzetelnego procesu sądowego
1.4. Struktura art. 6 EKPC
2. Charakterystyka poszczególnych elementów składowych prawa do rzetelnego procesu sądowego sensu largo
2.1. Elementy prawa do rzetelnego procesu sądowego wymienione explicite w art. 6 EKPC
2.1.1. Organizacja sądownictwa - prawo do odpowiedniego sądu
2.1.1.1. Sąd ustanowiony ustawą
2.1.1.2. Sąd niezawisły
2.1.1.3. Sąd bezstronny
2.1.2. Rzetelność osiągana przez zasady postępowania
2.1.2.1. Jawność postępowania
2.1.2.2. Rozpatrzenie sprawy w rozsądnym terminie
2.1.2.3. Domniemanie niewinności
2.1.2.4. Prawo do informacji
2.1.2.5. Prawo do dysponowania czasem i możliwością przygotowania obrony
2.1.2.6. Prawo do bronienia się osobiście lub przez obrońcę
2.1.2.7. Prawo do obecności przy przesłuchaniu i do przesłuchania świadków
2.1.2.8. Prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza
2.2. Elementy prawa do rzetelnego procesu sądowego implicite zawarte w art. 6 EKPC
2.2.1. Prawo do sądu (prawo dostępu do sądu)
2.2.2. Zasada równości broni
2.2.2.1. Pojęcie
2.2.2.2. Prawo do obecności
2.2.2.3. Kontradyktoryjność
2.2.2.4. Równość broni w dostępie do materiału dowodowego i w ramach postępowania dowodowego
2.2.3. Prawo do milczenia
2.2.4. Uzasadnianie orzeczeń sądu
3. Inne gwarancje odnoszące się do rzetelności postępowania
3.1. Prawo do odwołania w sprawach karnych
3.2. Zasada ne bis in idem
4. Podsumowanie

Rozdział V.Rzetelny proces karny w prawie UE oraz orzecznictwie ETS
1. Unia Europejska a prawa podstawowe
2. Proliferacja pojęcia rzetelnego procesu w prawo UE
3. Prawo do rzetelnego procesu w Karcie Praw Podstawowych
3.1. Karta Praw Podstawowych a EKPC
3.2. Prawo do obrony
3.3. Proces in absentia
3.4. Prawo do informacji
3.5. Prawo do rozpatrzenia sprawy w odpowiednim terminie
3.6. Prawo do tłumaczenia
3.7. Prawa osób szczególnie narażonych
3.8. Prawo do pomocy konsularnej
3.9. Domniemanie niewinności
3.10. "Wartość dodana" Karty Praw Podstawowych
4. Prawo pokrzywdzonego do rzetelnego procesu
5. Rzetelność procesu w prawie wtórnym
6. Unia Europejska na rozdrożu

Rozdział VI.Rzetelny proces karny w orzecznictwie międzynarodowych trybunałów karnych
1. Wprowadzenie
2. Standard rzetelnego procesu; prawo do rzetelnego procesu
3. Rzetelność procesu w orzecznictwie trybunałów wojskowych
4. Elementy rzetelnego procesu
4.1. Uwagi ogólne
4.2. Bezstronność sędziów trybunałów karnych
4.3. Kontradyktoryjność postępowania
4.4. Jawność (publiczność) postępowania
4.5. Równoprawność stron (equality of arms, equality in resources)
4.6. Prawo do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki
4.7. Ustność postępowania
4.8. Wymóg precyzji i dokładności zarzutów stawianych oskarżonemu
4.9. Prawo oskarżonego do obrony
4.10. Prawo oskarżonego do korzystania z pomocy obrońcy
4.11. Prawo oskarżonego do udziału w rozprawie
4.12. Prawo do milczenia, zakaz samooskarżania
4.13. Domniemanie niewinności
3.14. Ne bis in idem (non bis in idem, double jeopardy)
4.15. Pozbawienie oskarżonego wolności
4.16. Doktryna nadużycia w procesie (abuse of process)
4.17. Prawa pokrzywdzonego i świadka
5. Rzetelność w postępowaniu dowodowym
6. Ograniczenia realizacji standardu rzetelności postępowania
6.1. Współpraca państw w gromadzeniu dowodów
6.2. Ochrona informacji tajnych
6.3. Odmienność systemów prawnokarnych
7. Podsumowanie

Rozdział VII.Rzetelny proces karny w orzecznictwie Sądu Najwyższego
1. Wprowadzenie
1.1. Uwagi ogólne
1.2. Metodologia badań
2. Standard rzetelnego procesu a poszczególne etapy postępowania karnego
3. Elementy rzetelnego procesu karnego
3.1. Zakres podmiotowy
3.2. Bezstronność sędziego
3.3. Jawność postępowania
3.4. Rozpoznanie sprawy w rozsądnym terminie
3.5. Postępowanie dowodowe
3.5.1. Wniosek dowodowy
3.5.2. Ocena materiału dowodowego
3.5.3. Zasada bezpośredniości
3.5.4. Oparcie rozstrzygnięcia na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy
3.5.5. Postępowanie odwoławcze
3.5.6. Proces poszlakowy
3.5.7. Kolejność i znaczenie czynności procesowych
3.6. Przesłuchanie świadka incognito
3.6.1. Przesłuchanie świadka przez sędziego wyznaczonego ze składu orzekającego
3.6.2. Obowiązek powiadomienia o czasie i miejscu przesłuchania
3.6.3. Wniosek o uchylenie anonimizacji
3.6.4. Odczytanie zeznań świadka incognito
3.6.5. Udostępnienie protokołu przesłuchania świadka incognito
3.6.6. Świadek incognito a orzecznictwo strasburskie
3.6.7. Dowód z zeznań świadka incognito jako wyłączny dowód sprawstwa
3.7. Prawo do obrony
3.7.1. Prawo do obrony w znaczeniu formalnym
3.7.2. Prawo do obrony w znaczeniu materialnym
3.8. Usprawiedliwiona nieobecność oskarżonego na rozprawie
3.9. Udział oskarżonego pozbawionego wolności w rozprawie apelacyjnej
3.9.1. Uwagi ogólne
3.9.2. Sprzeczność pierwotnej wersji art. 451 k.p.k. z art. 6 EKPC
3.9.3. Pouczenie oskarżonego o uprawnieniu do złożenia wniosku o sprowadzenie go na rozprawę apelacyjną
3.9.4. Swoboda decyzji oskarżonego o udziale w rozprawie apelacyjnej....277
3.9.5. Podstawa odmowy sprowadzenia oskarżonego na rozprawę apelacyjną
3.9.6. Uzasadnienie postanowienia o odmowie sprowadzenia oskarżonego na rozprawę apelacyjną
3.10. Postępowanie w sprawach karnych ze stosunków międzynarodowych
3.11. Koszty procesu
4. Konsekwencje naruszenia standardu rzetelnego procesu
4.1. Względne i bezwzględne przyczyny odwoławcze
4.2. Rażąca niesprawiedliwość utrzymania orzeczenia w mocy
4.3. Podstawy materialne kasacji
4.4. Odszkodowanie za niesłuszne skazanie
4.5. Przekazanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości
5. Podsumowanie

Rozdział VIII.Rzetelny proces karny w świetle Konstytucji i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego
1. Pojęcie sprawiedliwości proceduralnej a rzetelny proces karny
2. Prawo do sądu - standard sądowego rozstrzygania spraw karnych
2.1. Istota prawa do sądu
2.2. Konstytucyjne funkcje prawa do sądu
2.3. Elementy prawa do sądu - jako prawa do sądowego wymiaru sprawiedliwości
2.4. Prawo do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, niezależny i bezstronny
2.5. Zakres przedmiotowy i podmiotowy prawa do sądu
2.6. Rozpoznanie sprawy bez zbędnej zwłoki
2.7. Jawność postępowania karnego
2.8. Zakaz zamykania drogi do sądu - art. 77 ust. 2 Konstytucji
3. Pozostałe gwarancje rzetelnego procesu
3.1. Równość wobec prawa
3.2. Ograniczenia praw i wolności
3.3. Domniemanie niewinności
3.4. Prawo do obrony
3.5. Gwarancje konstytucyjne w zakresie pozbawienia wolności
3.5.1. Nietykalność osobista i wolność osobista
3.5.2. Tymczasowe aresztowanie
3.5.3. Prawo do kontroli legalności pozbawienia wolności
3.5.4. Gwarancje praw zatrzymanego
3.6. Prawo do odszkodowania
3.7. Reguły przesłuchania świadków
3.8. Prawo do zaskarżenia i prawo do dwuinstancyjnego postępowania
3.9. Prawo do kasacji
3.10. Zasada demokratycznego państwa prawnego